“Gieo mầm” Quan họ nơi phương Nam xa xôi

(BTV) “Gặp đây ăn một miếng trầu. Không ăn cầm lấy, không ăn cầm lấy cho nhau bằng lòng. Trầu này trầu tính, trầu tình. Ăn vào cho đỏ, môi mình môi ta…”. Trên dải đất hình chữ S, nơi đất trời, sông nước phương Nam xa xôi, những làn điệu Dân ca Quan họ mượt mà vang lên, ngân xa làm đắm say biết bao người. Mở đường và phát triển đưa Quan họ trở thành “đặc sản” miền Nam là nghệ sỹ Quý Thăng – Chủ nhiệm Câu lạc bộ (CLB) Quan họ Mười nhớ tại thành phố Hồ Chí Minh.

 


Nghệ sỹ Quý Thăng.

Gặp nghệ sỹ Quý Thăng trong những ngày cuối năm, khi Tết đến Xuân về, trong dịp ông trở lại Bắc Ninh với công việc gia đình và gặp lại bạn bè mới cảm nhận hết được sự tươi mới, phơi phới, trong trẻo trong tâm hồn của anh hai Quan họ từ phương Nam xa xôi.

Nghệ sỹ Quý Thăng sinh năm 1952 tại xã Mão Điền, huyện Thuận Thành. Từ nhỏ, ông là cậu bé có khiếu ca hát nên sớm bén duyên với Dân ca Quan họ. Tham gia Đoàn ca múa kịch Hà Bắc năm 1969, với lòng nhiệt huyết ông đã đem lời ca, tiếng hát, làn điệu Quan họ quê hương phục vụ cuộc kháng chiến chống Mỹ, tiếp thêm sức mạnh, làm vững lòng người ra trận. Sau giải phóng năm 1975, ông được cử đi học trường Âm nhạc Việt Nam, nay là Nhạc viện Hà Nội.

Nghệ sỹ Quý Thăng (đứng giữa một mình) cùng hội viên CLB Mười nhớ

biểu diễn tại chùa Bút Tháp (Thuận Thành).

Năm 1984, nghệ sỹ Quý Thăng mang theo làn điệu quê hương vào thành phố mang tên Bác. Tại đây, ông theo học ngành Thanh nhạc dân tộc, Viện Nghiên cứu Âm nhạc Việt Nam và Trường Nghệ thuật sân khấu 2 (nay là trường Sân khấu điện ảnh thành phố Hồ Chí Minh). Từ một nhóm hát của Hội đồng hương Hà Bắc (nay là Bắc Ninh, Bắc Giang), năm 1988, Quý Thăng thành lập CLB Quan họ Mười nhớ. Ông tâm sự: Định cư tại thành phố Hồ Chí Minh nên nỗi nhớ nhà, nhớ quê hương luôn thường trực trong tôi. Nhận thấy người Nam Bộ rất yêu loại hình này, tuy nhiên lối hát, cách biểu diễn của họ tại nhiều chương trình người hát vẫn còn mặc áo vest, mặc đầm. Nếu tiếp tục như vậy, Quan họ sẽ không giữ được những giá trị tinh túy, vốn có. Vì vậy, không thể để điều đó tiếp diễn, tôi đã thành lập CLB Quan họ để mọi người được học một cách bài bản, đúng lề lối sinh hoạt của người Kinh Bắc.

Khó khăn mà CLB gặp phải lúc đó chính là sự cạnh tranh khốc liệt giữa các dòng nhạc. Quan họ khi đó còn khá xa lạ với công chúng, khán giả miền Nam, hầu hết họ chỉ quen nghe nhạc nhẹ, đờn ca tài tử. Điều đó không làm ông nản lòng, lùi bước. Ngoài CLB Quan họ Mười nhớ, nghệ sỹ Quý Thăng còn thành lập Công ty Văn hóa nghệ thuật Kinh Bắc nhằm mở rộng quy mô hoạt động và tính chuyên nghiệp. Từ các buổi biểu diễn nhỏ lẻ phục vụ trong các nhà hàng, khách sạn, đám cưới, mừng thọ hay văn nghệ cơ quan, đoàn thể, công ty của ông nhận được rất nhiều lời mời tham gia các sự kiện lớn.

Nghệ sỹ Quý Thăng luôn sẵn sàng dạy miễn phí cho những ai đam mê, yêu thích Quan họ. Các lớp học thường tổ chức vào buổi tối tại các điểm sinh hoạt văn hóa phường, quận… Từ đây, những giọng ca triển vọng Quan họ của miền Nam xuất hiện, không ít học viên quê tại Tiền Giang, Long An, Cà Mau… tìm đến theo học. Ông kể, có dịp biểu diễn phục vụ Công an Đồng Nai, lãnh đạo ngành mời ông dạy hát Quan họ cho chiến sỹ, ông nhận lời bởi tâm niệm: Có yêu và trân trọng Quan họ người ta mới học, cốt sao dạy cho anh em hát thật hay, thể hiện cái tình, cái duyên Quan họ.

Với những nỗ lực, đóng góp gây dựng phát triển Dân ca Quan họ, tên tuổi nghệ sỹ Quý Thăng đã là một phần trong lòng người hâm mộ, công chúng khán giả yêu Dân ca Quan họ Bắc Ninh. Song, ông vẫn mang nặng nhiều trăn trở: Gìn giữ bản sắc của Quan họ Bắc Ninh là nguyên tắc bất di bất dịch, làm được điều đó không dễ. Người phương Nam hát Quan họ ít nhiều cách phát âm, nhả chữ theo hướng Nam Bộ. Vì lẽ đó, tôi luôn yêu cầu học viên phải phát âm chuẩn, tròn vành rõ chữ. Ông hy vọng và mong muốn, Dân ca Quan họ Bắc Ninh ngày càng đến gần hơn với công chúng Tây Nguyên và miền Tây Nam Bộ.
Mai Quế
 

Ý kiến bạn đọc - Gửi bình luận

Gửi bình luận

 

   

 

 

reset captcha

Gửi bình luận Nhập lại