Chị hai Tạ Thị Tư: Giữ trọn tình yêu với Quan họ

(BTV) Với những người đã từng đặt chân đến xứ Kinh Bắc và đi qua các làng Quan họ cổ thì chắc hẳn đều không quá xa lạ với cái tên “Chị hai Tư” ở làng Quan họ Thị Chung, phường Kinh Bắc, thành phố Bắc Ninh. Nặng lòng và đam mê với Quan họ, bằng sự tinh tường và mực thước trong cách chơi Quan họ cùng lối ứng xử nhã nhặn, chị đã và đang truyền dạy cho rất nhiều các thế hệ kế cận trong làng và trong vùng Quan họ những nét đẹp trong lối chơi Quan họ cổ - di sản quý báu của quê hương.

Chị hai Tư (ở giữa) say sưa truyền dạy Quan họ cho các học viên.

Dù trời nắng hay mưa và công việc cá nhân của những thành viên trong Câu lạc bộ (CLB) Quan họ Thị Chung nói riêng và các CLB khác ở trong vùng Quan họ nói chung có bận rộn ra sao nhưng, trong những canh hát Quan họ do chị hai Tạ Thị Tư tổ chức như thế này, vẫn chưa bao giờ vắng bóng những người yêu thích Dân ca Quan họ. Bởi thế mà trong suốt gần 25 năm qua, nhân dân trên địa bàn Thị Chung, phường Kinh Bắc vẫn thường gọi bà là “chị hai mực thước” của làng Quan họ Thị Chung. Mặc dù tuổi đã ngoài lục tuần nhưng điều dễ  nhận thấy ở bà là giọng hát Quan họ mượt mà, hòa quện đã từng nức tiếng khắp các làng Quan họ trong vùng.

Là một liền chị được sinh ra trong gia đình có truyền thống chơi Quan họ đã nhiều đời nên ngay từ thủa nhỏ chị hai Tư đã được sống trong môi trường của văn hóa Quan họ. Sinh ra và lớn lên ở làng Quan họ cổ Bồ Sơn trong một gia đình có 6 chị em gái. Cha chị là cán bộ của thôn. Thừa hưởng tình yêu Quan họ từ gen của cha, 6 chị em của chị hai Tư đều yêu quan họ đến nồng say. Lớn lên một chút, chị Tư vừa đi học, vừa đi làm, nhưng cũng vừa tìm đến các nghệ nhân Quan họ trong làng để học. Những câu Quan họ chân thành sao tha thiết, lắng sâu đến thế. Chị nghe và cảm nhận được những nét tinh tế trong từng câu, từng chữ, đặc biết là cách buông hơi, nhả chữ, luyến láy trong hát Quan họ. Đây là nền tảng để sau này chị hiểu và học hát nắm bắt rất nhanh các làn điệu Quan họ cổ.
 
Chị hai Tư thường xuyên tổ chức các buổi hát canh cùng các liền anh, 
liền chị Quan họ tại gia đình mình.

Nói về những tháng ngày còn xuân xanh đi chơi Quan họ, thấy những vệt sáng long lanh đang bừng trên đôi mắt và khuôn mặt của người chị hai đã ngoại lục tuần này. Học hát quanh năm chỉ mong có hai dịp xuân, thu với những hội hè đình đám để thoả nỗi mong chờ. Những hội Diềm, Đào Xá, Y Na, Bồ Sơn đến hội Bịu Sim, Lũng Giang...Cứ nghe tiếng trống là lại thấy rộn ràng, dù có bận bịu gì thì cũng áo the, khăn xếp đi hội. Từ xa, nghe tiếng hát là đã có thể phân biệt được chị hai, anh hai nào đang hát. Có những canh hát thâu đêm suốt sáng mà hôm sau vẫn phải cấy, cày. Nhưng dù mệt đến mấy thì đêm đến bước chân lại tìm đến hội để được đắm mình trong câu hát, để được thấy cái hay cái đẹp của bạn chơi. Và chính những ngày tháng đi trẩy hội xuân, đi giao lưu giữa các làng Quan họ mà chị hai Tư đã tích lũy cho mình một gia tài Quan họ khá phong phú.

25 năm hoạt động gìn giữ Quan họ, chị hai Tạ Thị Tư đã gom góp cho mình một vốn liếng khá dầy dặn: Thuộc nằm lòng hơn 200 bài đối Quan họ và các làn điệu Quan họ lời mới. Với những nỗ lực đóng góp, cống hiến cho Quan họ trong những năm qua, chị hai Tư đã nhận nhiều Giấy khen, Bằng khen của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh, Trung tâm Văn hóa thông tin tỉnh, Hội người cao tuổi tỉnh về bảo tồn, gìn giữ và phát triển Dân ca Quan họ Bắc Ninh. 

Với trăn trở làm thế nào để có thể bảo tồn, gìn giữ những nét đẹp của Dân ca Quan  họ cho các thế hệ tiếp sau ngay trên chính mảnh đất, quê hương mình sinh ra và lớn lên, là một trong những cái nôi sản sinh ra loại hình nghệ thuật truyền thống này và làm thế nào để cho những người chơi Quan họ ở các làng trong vùng Quan họ đến gần với nhau hơn, mà trong những năm qua, chị hai Tư đã dày công biên soạn những giáo án về Dân ca Quan họ cho nhiều lứa tuổi, để rồi lại trực tiếp là người truyền đạt những kiến thức vô cùng quý báu đó cho các học viên.

Với tình yêu chung thủy, vẹn tròn trong những câu hát, lối chơi trong những năm qua, chị Hai Tư đã đem hết “tài sản” mà chị đã dày công cóp nhặt trong 25 năm qua để dạy lại cho các thế hệ người yêu thích Dân ca Quan họ. 25 năm đi chơi và hát Dân ca Quan họ, chị hai Tư đã tham dự và đạt giải nhiều thưởng lớn tại các hội thi, hội diễn nghệ thuật sân khấu không chuyên do tỉnh tổ chức. Dù đứng trước những khó khăn của công việc gia đình hay những lo toan bộn bề của cuộc sống thường ngày nhưng tình yêu chị hai Tư dành cho làn điệu Dân ca Quan họ vẫn không ngừng chảy. 25 năm gắn bó với Quan họ, chị hai Tư đã truyền dạy cho hàng trăm học viên yêu thích Dân ca Quan họ thuộc nhiều lứa tuổi và ở những địa phương khác nhau trên địa bàn thành phố Bắc Ninh nói riêng và cả vùng Quan họ trong tỉnh Bắc Ninh nói chung, không chỉ góp phần tích cực vào việc phát triển phong trào văn hóa văn nghệ quần chúng của địa phương mà quan trọng hơn còn giúp cho Dân ca Quan họ có thể được bảo tồn, giữ gìn cũng như phát huy hết những giá trị cao đẹp ngay trên chính mảnh đất đã sản sinh ra nó.
Mai Quế

Ý kiến bạn đọc - Gửi bình luận

Gửi bình luận

 

   

 

 

reset captcha

Gửi bình luận Nhập lại