Bánh phu thê Đình Bảng vào Tết

(BTV) Không biết từ bao giờ, bánh phu thê Đình Bảng, thị xã Từ Sơn trở thành sản vật được ưa chuộng trong những dịp lễ Tết, cưới hỏi và là thức quà biếu ý nghĩa. Đặc biệt, vào những ngày giáp Tết Nguyên đán, nhu cầu mua bánh phu thê nhộn nhịp hơn bao giờ. Vậy nên, không khí làm bánh tại các gia đình, cơ sở sản xuất bánh phu thê tại Đình Bảng lại đông vui, tấp nập, nhộn nhịp như trên công trường chuẩn bị cho lễ thông xe.


Làng Đình Bảng, thị xã Từ Sơn lâu nay nổi tiếng với nghề làm bánh phu thê truyền thống với hàng vài chục hộ gia đình làm bánh gia truyền. Bánh phu thê Đình Bảng nức tiếng xa gần không chỉ bởi hương vị truyền thống mà đây còn là thứ bánh đặc trưng không thể thiếu trong mỗi dịp lễ Tết, cưới hỏi. Đã thành thông lệ, cứ vào dịp áp Tết Nguyên đán, cả làng lại nhộn nhịp làm bánh như một công trường. 

Dân gian tương truyền nhiều câu chuyện, sự tích về nguồn gốc, xuất xứ của bánh phu thê như: Trước đây, người dân trong phường thường tổ chức làm bánh vào dịp Tết Nguyên đán và ngày hội Đền Đô để tế lễ hoặc làm quà biếu. Trải qua thời gian, nghề làm bánh phu thê đang ngày một phát triển, người dân làm bánh ở mọi thời điểm trong năm. Hay theo lời kể của những người dân trong vùng, bánh phu thê bắt nguồn từ sự tích Vua Lý Anh Tông đi đánh trận, người vợ ở nhà thương chồng vất vả đã tự tay vào bếp làm bánh gửi cho chồng. Vua ăn thấy ngon nghĩ đến tình vợ chồng đã đặt tên bánh là bánh phu thê. Nhưng cũng có tích truyền lại rằng có vợ chồng người lái buôn, trước lúc người chồng lên đường đi buôn ở phương xa, người vợ làm bánh tặng chồng và gửi gắm tâm tư dù có xa nhau nhưng tấm lòng của người vợ vẫn hướng về chồng, ngọt ngào, đậm đà như vị của bánh. Cũng có câu chuyện kể khác rằng, một lần hội làng Đền Đô, Vua Lý Thánh Tông cùng hoàng hậu đến Đền Đô, người dân làng Đình Bảng đã dâng Vua sản vật quê mình làm ra. Nhà Vua ăn thấy ngon nên đã đặt tên bánh là phu thê. Từ đó, bánh phu thê mang ý nghĩa tượng trưng cho sự chung thủy của vợ chồng và thường có mặt trong đám cưới hỏi như một lời nhắn nhủ đến các đôi vợ chồng trẻ. 
 
Công đoạn gói bánh sau khi chuẩn bị xong các nguyên liệu tại cơ sở sản xuất 
bánh phu thê bà Lai (phường Đình Bảng, thị xã Từ Sơn).
  
Để làm ra thứ bánh thơm ngon và đẹp mắt này đòi hỏi người làm bánh phải tỉ mỉ trong từng công đoạn, từ khâu chọn lọc nguyên liệu đến chế biến thành phẩm. Bánh phu thê là sản phẩm của sự kỳ công chế biến, nguyên liệu làm bánh đều là những sản vật của đồng quê. Vỏ bánh được làm từ gạo nếp cái hoa vàng xay mịn, lọc lấy tinh bột, sau đó nhào với đu đủ xanh nạo nhỏ, ngâm nước quả giành giành để tạo màu cho bánh. Nhân bánh chủ yếu là đỗ xanh được đồ chín, sau đó trộn với đường kính và các gia vị khác như: Mứt bí, mứt sen và cùi dừa để tạo độ thơm, ngậy. Bánh phu thê được gói thành cặp với 2 lớp lá: Lá bên trong là lá chuối, bên ngoài phủ lá dong rồi buộc lại lại sợt lạt nhuộm đỏ. 
    
Bánh phu thê gói thành cặp là bởi lẽ, dân gian xưa quan niệm bánh phu thê là hình ảnh tượng trưng cho đôi lứa nên duyên vợ chồng: “Hôm nay sum họp trúc mai/ Tình trong một khắc nghĩa dài trăm năm”. Màu xanh của lá bánh thể hiện sự thủy chung son sắt của người phụ nữ Việt Nam, sợi lạt đỏ tượng trưng cho sợi tơ hồng se duyên đôi lứa, gắn bó tình nghĩa vợ chồng. Mỗi chiếc bánh làm ra đều chan chứa tình yêu thương, đằm thắm, dịu dàng của người vợ hiền gửi đến người chồng. Chính vì thế mà bánh phu thê trở thành thức quà đặc trưng trong mỗi mâm lễ ăn hỏi. 
    
Tết Nguyên đán Kỷ Hợi đang đến rất gần, cũng là thời điểm các hộ gia đình làm bánh phu thê gia truyền vào độ cao điểm. Trung bình mỗi gia đình đều phải mướn cả chục người làm cho kịp thời gian giao bánh cho khách. Theo tìm hiểu, giá bánh phu thê dịp Tết Nguyên đán năm nay trung bình có giá dao động từ 25 - 35 nghìn đồng. Ngoài ra, tùy thuộc vào nhu cầu của khách mà cơ sở sản xuất có thể gói bánh to hơn, đầy đặn hơn với giá 40 nghìn đồng đến 45 nghìn đồng 1 cặp. 
    
Trong những ngày đầu xuân năm mới, trên mâm cơm cúng thờ trên bàn thờ gia tiên có cặp bánh phu thê có lẽ là một cái Tết trọn vẹn, đầy đủ và ấm cúng. Và thương hiệu bánh phu thê Đình Bảng sẽ theo mỗi người thân, bạn bè đi tới các vùng miền để quảng bá, giới thiệu sản vật Bắc Ninh-Kinh Bắc, một thức quà quê bình dị nhưng trọn vẹn nghĩa tình. 
Mai Quế

Ý kiến bạn đọc - Gửi bình luận

Gửi bình luận

 

   

 

 

reset captcha

Gửi bình luận Nhập lại