Môtip nhân vật phụ nữ thủy chung chờ đợi xuất hiện khá nhiều trong truyện ngắn chiến tranh từ sau 1975. Điểm chung của họ là chờ đợi thời gian quá dài, thậm chí hơn nửa đời người, vẫn luôn giữ mối chung tình với người đi xa dù có thể còn chưa một lời thề nguyền hẹn ước. Đó là Hai Mật, những người lính xuất hiện trong đời chị, rồi ra đi vĩnh viễn như một quy luật tàn khốc của chiến tranh. Hai mươi năm đợi chờ, hy vọng, chị vẫn là con gái, vẫn lẻ bóng khi đứa con nuôi đã là thiếu nữ.
Từ buổi gặp Xuân Hương ở hồ sen và nói chuyện với nàng, Nguyễn Du thấy trái tim mình mình xao xuyến. Chàng làm thơ và tự hỏi lòng mình trong nỗi nhớ người...
Sau ba năm mãn tang cha, Phi Mai mười sáu tuổi, đã trở thành thiếu nữ, giúp mẹ gánh vác việc nhà. Mặc dù thích thú với việc làm thơ song nàng không mơ...
Những tháng ngày tuổi thơ của nữ sĩ Hồ Xuân Hương đang êm đềm, tươi đẹp sống vui cùng cha mẹ thì biến cố xảy ra khi thầy đồ Hồ Phi Diễn do tuổi cao sức...