Môtip nhân vật phụ nữ thủy chung chờ đợi xuất hiện khá nhiều trong truyện ngắn chiến tranh từ sau 1975. Điểm chung của họ là chờ đợi thời gian quá dài, thậm chí hơn nửa đời người, vẫn luôn giữ mối chung tình với người đi xa dù có thể còn chưa một lời thề nguyền hẹn ước. Đó là Hai Mật, những người lính xuất hiện trong đời chị, rồi ra đi vĩnh viễn như một quy luật tàn khốc của chiến tranh. Hai mươi năm đợi chờ, hy vọng, chị vẫn là con gái, vẫn lẻ bóng khi đứa con nuôi đã là thiếu nữ.
Sự hy sinh anh dũng của Ủy viên Hoàng Văn Phổ và Xã đội trưởng Hoàng Văn Quang dấy lên quyết tâm “ còn một người còn đánh giặc” của dân làng Đại Lịch....
Tổ chức thanh niên Mường do Cầm Ngọc Ninh cầm đầu đã giết hại nhiều cán bộ của huyện, hội viên xã bộ Việt Minh, nhóm địch vận của Đại đội 86 bộ đội địa...