Ông Chánh Hậu- nhân vật chính trong truyện là hiện thân của lòng từ thiện, ý chí quật khởi của một dòng họ đầu thế kỉ 19 trong cuộc đấu tranh chống thực dân Pháp ở vùng đất Yên Thế. Ông cũng là người làm ra giống Cam sành nổi tiếng nhưng đã phải gánh chịu những bi kịch từ tư duy sai lầm “duy ý chí”. Bên cạnh câu chuyện về giống cam sành Bố Hạ, rộng lớn hơn là tinh thần quật khởi của nhân dân Bắc Giang nói chung và nhân dân huyện Lạng Giang nói riêng trong cuộc nổi dậy mùa thu tháng Tám năm 1945...
Ngoài lúc học ở nhà thầy Lê Hảo, Cục, Cù Lao , và bọn trẻ trong làng còn phụ giúp gia đình chăn trâu, trồng dâu nuôi tằm, nghề rất phát triển ở làng Hòa...
Trong lúc chờ đợi trường mới, Cục và Cù Lao được anh Bốn Linh cho đến học ở nhà thầy Lê Hảo. Thầy Lê Hảo đã cải cách hoàn toàn nội dung giảng dạy. Thày...
Chú Hai Quân dắt Cục và Cù Lao đi thăm làng. Những cảnh vật và con người nơi thôn quê làm chú Hai xúc động và mờ mờ nhận thấy ý nghĩa chữ đất nước và sông...