Lệnh trưng thu thóc của phát xít Nhật như một tiếng sét đánh vào giữa làng, khiến dân tình nháo nhác sợ hãi, lo lắng. Làng xóm chìm trong nỗi lo mới, kẻ thù xâm lăng bây giờ là phát xít Nhật vốn nổi tiếng hiếu chiến và cực kì tàn bạo. Chánh Hậu sốt ruột, lo lắng khi việc thu thóc nộp cho phát xít Nhật ở các xã còn chưa hoàn thành. Chánh Hậu nghĩ ra cách thảo sẵn biên bản vay thóc bắt các nhà giàu phải giao thóc cho nhà nghèo để nộp, sau này bắt họ đi cày thuê để trả nợ, mười cân thóc ba buổi cày....
Chỉ còn vài ngày nữa là Thùy lên đường nhập ngũ mà câu chuyện tình cảm của Thùy và Hiền còn dang dở. Hiền , bỏ lại sau những sự kiêu hãnh của người con...
Đêm trước ngày chia tay Thoảng lên đường nhập ngũ, cách một con ngõ nhỏ ở phía Tây đường, cả nhà Thùy cũng vẫn đang còn thức. Thùy đang sắp lại đống sách...
Trúng tuyển, nhận quyết định nhập ngũ, Thoảng về thăm nhà. Bữa cơm liên hoan cho Thoảng đi bộ đội vẫn đông như ngày Thoảng đi học nhưng không khí có vẻ...