Sau khi hoàn thành khoá học cái tạo ở chiến khu, ông Hậu đã thấu hiểu rõ hơn
cục diện hiện tại. Ông không còn vị thế cao quý ngày trước nhưng ông cảm thấy
thanh thản khi bộc lộc được tấm lòng của mình trước cách mạng, quyết định ủng
hộ cách mạng. Nạn đói từ tháng giêng năm trước giờ đây cũng nguôi ngoai đôi
chút. Nhưng quân đội Tưởng Giới Thạch lấy danh nghĩa quân đồng minh sang Việt
Nam ngày càng bánh trướng, bức ép người dân bán thóc, lúa. Quân đội Pháp núp
bóng dưới quân đội Anh đã nổ...
Trước tình hình trong nước nhiều nơi dân chúng nổi dậy, Vua Gia Long đặt ra câu hỏi dân chúng quá bất binh vì quan lại hay lòng người đang hoài niệm nhà...
Đọc xong đoạn kết “ Đoạn trường tân thanh”, hai anh em Nguyễn Thiện, Nguyễn hành đều cảm nhận, “ Đoạn trường tân thanh” không chỉ là giấc mơ...