Ông Hậu nhận chức chủ tịch xã và mong muốn đem hết sức mình phục vụ nhân dân, không để dân đói, dân mù chữ. Chi bộ Đảng xã Đào Quán họp phiên mở rộng có sự có mặt của ông Hậu phổ biến lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của chủ tịch Hồ Chí Minh. Từ hôm Hồ Chủ tịch ra lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến, ông Bốn quy định Chi bộ và Uỷ ban xã phải làm việc cả ngày lẫn đêm tại trụ sở uỷ ban phòng khi có việc đột xuất. Khí thế phá đường chặn giặc đang bốc lên ngùn ngụt ở Đào Quán từ người già tới lớp...
Khi bố cậu bé Hồng chết, mẹ cậu phải bỏ đi tha hương cầu thực vào Thanh Hóa để kiếm tiền trả nợ, rồi lại mang thai với một người đàn ông và bị họ hàng gán...
Bố Hồng vì nghiện ngập đã thôi việc nhà nước, cầm văn tự địa đồ lấy tiền tiêu sài. Của cải trong nhà dần dần đội nón ra đi, mẹ Hồng phải đưa em gái cậu...
Tác phẩm "Những ngày thơ ấu” mở đầu bằng hình ảnh một gia đình giả dối. Cha mẹ cậu bé Hồng lấy nhau do “bài tính” của hai gia đình. Giữa họ, trước và sau...