“Chuyện làng” của tác giả Phạm Quang Long kể về một làng thuộc đồng bằng Bắc Bộ - Những ngày cách mạng, kháng chiến, tề - ngụy, làng chiến đấu. Đến khi hòa bình, cải cách ruộng đất, hợp tác xã, xây dựng nông thôn xã hội chủ nghĩa, rồi chiến tranh chống Mỹ, lớp trẻ lên đường, hy sinh, những người ở lại... Tất cả trong một làng với bao nhiêu tội lỗi, khúc mắc, thù hận, niềm vui, hạnh phúc.. Hầu như tác giả không phải tưởng tượng mà chỉ cần miêu tả lại theo trí nhớ, tâm tưởng của mình.
Thương con chưa đầy năm đã bị mẹ bỏ rơi, Núi ôm con nhỏ lên tận Bắc Giang tìm vợ. Không có chỗ ngủ, hai bố con Núi phải ngủ bờ, ngủ bụi dưới mái hiên,...
Vì con, Núi đành chịu mất đi Hồng, người vợ hiền thảo, sống có trước có sau và quay lại với Mai. Vốn là người sống có tình, Núi bỏ qua chuyện cũ, hết...
Sau một đêm sương gió bên dòng Thương Giang, Mai dọn về ở với Núi, trở thành vợ chồng mà không cưới hỏi. Hai vợ chồng thường xảy ra xích mích vì lối nói...