“Chuyện làng” của tác giả Phạm Quang Long kể về một làng thuộc đồng bằng Bắc Bộ - Những ngày cách mạng, kháng chiến, tề - ngụy, làng chiến đấu. Đến khi hòa bình, cải cách ruộng đất, hợp tác xã, xây dựng nông thôn xã hội chủ nghĩa, rồi chiến tranh chống Mỹ, lớp trẻ lên đường, hy sinh, những người ở lại... Tất cả trong một làng với bao nhiêu tội lỗi, khúc mắc, thù hận, niềm vui, hạnh phúc.. Hầu như tác giả không phải tưởng tượng mà chỉ cần miêu tả lại theo trí nhớ, tâm tưởng của mình.
Tổ chức thanh niên Mường do Cầm Ngọc Ninh cầm đầu đã giết hại nhiều cán bộ của huyện, hội viên xã bộ Việt Minh, nhóm địch vận của Đại đội 86 bộ đội địa...
Trong trận càn đầu tiên, Đào Tiến Lộc bị thương, đầu đạn găm vào sườn trái xuyên ra phía sau. Cả trung đội lê dương khố đỏ toả thành nhiều nhóm vào đốt...
Sau hai tháng cuộc họp chỉ đạo của thường trực huyện, địa bàn Thượng La Bằng- Nghĩa Tâm tạo nên một nỗi kinh hoàng với quan Vay- ăng- tanh, Tiểu khu...