Ở buổi đọc truyện trước, Thinh xuống thăm chòi canh cá nhà Lơn sau hàng chục năm hai người không gặp nhau. Qua câu chuyện của Lơn, Thinh nhận ra những điều bất cập của phong trào hợp tác. Cán bộ thôn, xã được bầu theo quan điểm giai cấp nên hầu hết là những bần, cố nông
những người còn nhiều hạn chế về khả năng và trình độ quản lí. Ngày công được tính cho mỗi lao động khi thực hiện một công việc theo tiêu chuẩn hợp tác xã đề ra. Hợp tác với cách làm ăn theo phong trào, cái gì cũng ào ào sẽ...
Trước tình hình trong nước nhiều nơi dân chúng nổi dậy, Vua Gia Long đặt ra câu hỏi dân chúng quá bất binh vì quan lại hay lòng người đang hoài niệm nhà...
Đọc xong đoạn kết “ Đoạn trường tân thanh”, hai anh em Nguyễn Thiện, Nguyễn hành đều cảm nhận, “ Đoạn trường tân thanh” không chỉ là giấc mơ...