Hai người phụ nữ từ bên kia sông sang cắt cỏ thì gặp lũ trẻ chăn trâu bọn Thoảng bàn nhau cướp gánh cỏ cho trâu ăn. Thương lượng không được, năn nỉ không xong cuối cùng phải tranh giành với lũ trẻ dẫn tới bị thương chảy máu ở tay. Thuỳ can ngăn hai người phụ nữ êm xuôi trở về làng. Thoảng sau lần gặp Thuỳ biết được hai anh em nhà Thuỳ thông minh, học giỏi nhưng chỉ tại nhà nghèo nên anh Thuỳ phải nghỉ học đi làm cho thằng em là Thuỷ được học tiếp. Thoảng có ý dăn dạy cu Thoảng nhà mình theo gương...
Trước tình hình trong nước nhiều nơi dân chúng nổi dậy, Vua Gia Long đặt ra câu hỏi dân chúng quá bất binh vì quan lại hay lòng người đang hoài niệm nhà...
Đọc xong đoạn kết “ Đoạn trường tân thanh”, hai anh em Nguyễn Thiện, Nguyễn hành đều cảm nhận, “ Đoạn trường tân thanh” không chỉ là giấc mơ...