Đầu năm có đợt lấy người đi học lái tầu cuốc ở Hải Phòng, Thoảng có ý xin phép bố mẹ được thoát li. Vợ chồng ông Thỉnh lại lo bán thóc lấy tiền sắm sanh cho con lớn đi học nghề xa nhà. Tuy Thoảng không được ăn học tới nơi tới chốn nhưng nay có điều kiện đi học lấy cái nghề, được thoát li khỏi đồng ruộng như bác nó cũng vẫn còn tốt. Trong làng, có nhiều người muốn được mở mày mở mặt bằng còn đường học vấn cũng không được vì thành phần gia đình từng là địa chủ, như cái Hiền, con nhà ông Thuận.
Cuộc sống ở xóm nhỏ bỗng xáo trộn bởi sự xuất hiện của đội mật thám và cuộc đổ bộ của quân Pháp. Chúng không chỉ bắt bớ dân lành mà còn nã súng, thả bom...
Sự việc hai tên gián điệp lợi hại và một thằng Pháp bị giết bởi mũi tên thuốc độc khiến bọn giặc ngày càng trở nên sợ hãi. Chúng đưa thêm ba tiểu đoàn và...