Chuyện gia đình Hiền bị quy là thành phần địa chủ có nợ máu với nhân dân khiến thầy Hiền hận mà bỏ làng đi khai hoang Tây Bắc, chị em Hiên bị xa lánh, thiệt thòi chuyện học hành, khiến Thùy không hiểu vì sao những thế hệ sau dính dáng gì đến những tội lội tỗi, khúc mắc, thù hận mà ông cha đã gây ra ở cái làng này mà phải chịu những hệ lụy như vậy . Trong Thùy đặt ra biết bao câu hỏi không lời giải thích và không biết tâm sự cùng ai . Sao người lớn không tử tế với nhau hơn, bớt thù nghịch nhau...
Chỉ sau hai tuần đi làm cỏ- vê, Lượm đã gây được tín nhiệm với hầu hết bọn Tây ở sở Pót, từ tên giám đốc cho đến tên lính gác. Nó làm việc, chăm chỉ, cẩn...
Việc Chỉ huy trưởng bị đưa đi mất tích trong đêm và tin Vệ -to- đầu bị bắt cùng với chỉ huy trưởng có thể hiện nay đang bị giam ở lao Tòa Khâm, làm Lượm...
Ở buổi đọc truyện trước, bọn lính ngục bắt tù con nít phải dọn cầu tiêu của hai dãy ba-ti- măng 1 và 2. Nhân cơ hội này, băng Lép -sẹo, đứa nào cũng giấu...