Sau khi ở lại làng Trò một ngày, chuẩn bị cơm nắm, muối mè để hành quân vượt núi lên chiến khu Hòa Mỹ , Đội rời làng lúc mờ sáng, được ông lão tên Bụng có cái bụng to – người làng Hòa Mỹ, làm nghề bứt tranh đốt than dẫn đường. Lần đầu tiên được nếm mùi leo dốc núi, cả đội mặt bạc trắng vì mệt. Những câu chuyện hài, dí dỏm, sinh động của ông Bụng khiến cả đội quên đi mệt nhọc, sợ hãi.
Thương con chưa đầy năm đã bị mẹ bỏ rơi, Núi ôm con nhỏ lên tận Bắc Giang tìm vợ. Không có chỗ ngủ, hai bố con Núi phải ngủ bờ, ngủ bụi dưới mái hiên,...
Vì con, Núi đành chịu mất đi Hồng, người vợ hiền thảo, sống có trước có sau và quay lại với Mai. Vốn là người sống có tình, Núi bỏ qua chuyện cũ, hết...
Sau một đêm sương gió bên dòng Thương Giang, Mai dọn về ở với Núi, trở thành vợ chồng mà không cưới hỏi. Hai vợ chồng thường xảy ra xích mích vì lối nói...