Sau khi ở lại làng Trò một ngày, chuẩn bị cơm nắm, muối mè để hành quân vượt núi lên chiến khu Hòa Mỹ , Đội rời làng lúc mờ sáng, được ông lão tên Bụng có cái bụng to – người làng Hòa Mỹ, làm nghề bứt tranh đốt than dẫn đường. Lần đầu tiên được nếm mùi leo dốc núi, cả đội mặt bạc trắng vì mệt. Những câu chuyện hài, dí dỏm, sinh động của ông Bụng khiến cả đội quên đi mệt nhọc, sợ hãi.
Ngoài lúc học ở nhà thầy Lê Hảo, Cục, Cù Lao , và bọn trẻ trong làng còn phụ giúp gia đình chăn trâu, trồng dâu nuôi tằm, nghề rất phát triển ở làng Hòa...
Trong lúc chờ đợi trường mới, Cục và Cù Lao được anh Bốn Linh cho đến học ở nhà thầy Lê Hảo. Thầy Lê Hảo đã cải cách hoàn toàn nội dung giảng dạy. Thày...
Chú Hai Quân dắt Cục và Cù Lao đi thăm làng. Những cảnh vật và con người nơi thôn quê làm chú Hai xúc động và mờ mờ nhận thấy ý nghĩa chữ đất nước và sông...