Để ngăn chặn sự xâm nhập đáng sợ của Việt Minh , bọn giặc cấp tốc dựng thêm nhiều lán trạm kiểm soát dọc các con đường ra vào thành phố. Qua mấy lần đi liên lạc, lần nào Lượm cũng bị các trạm kiểm soát chặn lại khám xét rất kỹ. Nhưng nhờ gan dạ, bình tĩnh, nhanh trí, Lượm đều đi về trót lọt.
Thương con chưa đầy năm đã bị mẹ bỏ rơi, Núi ôm con nhỏ lên tận Bắc Giang tìm vợ. Không có chỗ ngủ, hai bố con Núi phải ngủ bờ, ngủ bụi dưới mái hiên,...
Vì con, Núi đành chịu mất đi Hồng, người vợ hiền thảo, sống có trước có sau và quay lại với Mai. Vốn là người sống có tình, Núi bỏ qua chuyện cũ, hết...
Sau một đêm sương gió bên dòng Thương Giang, Mai dọn về ở với Núi, trở thành vợ chồng mà không cưới hỏi. Hai vợ chồng thường xảy ra xích mích vì lối nói...