Lượm và thằng Thúi được thả ra ngoài cùng với hai chục người khác từ Ty An ninh sang. Ra xà lim họ sẽ được ở chung với những người tù khác trong hai ngôi nhà dài ở bên kia sân lao, được gọi là ba-ti- măng một, và ba-ti măng hai. Bất chợt bắt gặp Chỉ huy trưởng mặc bộ bà ba vải nâu, dầm dập, Lượm kéo thằngThúi đi vòng quanh xà lim để tìm hiểu lý do vì sao Chỉ huy lại bị bắt. Nó không để ý tới một toán tù con nít khá đông đang chăm chú nhìn theo hai đứa. Đứa lớn nhất là Lép- sẹo, tên kẻ cắp, du đãng...
Cuộc sống ở xóm nhỏ bỗng xáo trộn bởi sự xuất hiện của đội mật thám và cuộc đổ bộ của quân Pháp. Chúng không chỉ bắt bớ dân lành mà còn nã súng, thả bom...
Sự việc hai tên gián điệp lợi hại và một thằng Pháp bị giết bởi mũi tên thuốc độc khiến bọn giặc ngày càng trở nên sợ hãi. Chúng đưa thêm ba tiểu đoàn và...