Trên dường từ đồng bằng lên chiến khu báo cáo tình hình , Bồng gặp người đàn ông đội nón, mặc áo vải đà vai vác đòn xóc, trong vai người đi mua mây hỏi đường lên Hòa Mỹ. Vốn có khả năng xét đoán người tinh vi, nó khẳng định hắn là tên Việt gian nên dẫn thẳng người đàn ông này vào trạm gác Tiền tiêu chiến khu. Người đàn ông tỏ ra hốt hoảng , cố gắng thanh minh và đưa ra giấy chứng nhận của Ủy ban xã cấp nhưng nó vẫn khẳng định một trăm phần trăm hắn là Việt gian, đề nghị trói hắn lại rồi giải vô công...
Ngoài lúc học ở nhà thầy Lê Hảo, Cục, Cù Lao , và bọn trẻ trong làng còn phụ giúp gia đình chăn trâu, trồng dâu nuôi tằm, nghề rất phát triển ở làng Hòa...
Trong lúc chờ đợi trường mới, Cục và Cù Lao được anh Bốn Linh cho đến học ở nhà thầy Lê Hảo. Thầy Lê Hảo đã cải cách hoàn toàn nội dung giảng dạy. Thày...
Chú Hai Quân dắt Cục và Cù Lao đi thăm làng. Những cảnh vật và con người nơi thôn quê làm chú Hai xúc động và mờ mờ nhận thấy ý nghĩa chữ đất nước và sông...