Ba chàng hàn sĩ Phạm Quý Thích, Đoàn Nguyễn Tuấn và Nguyễn Du nhân tiết xuân đã dạo chơi lên đất kinh kì Thăng Long cho biết. Tình cờ ba người gặp Xuân Hương- con gái bà hàng nước, một cô gái mười bảy, mười tám thông minh, xinh đẹp. Cô là con gái một ông đồ nghèo ở Nghệ An ra xứ này sinh sống. Vốn được cha dạy dỗ, học hành chữ nghĩa thâm sâu, Xuân Hương mở lớp dạy chữ cho trẻ con trong vùng và có tài thơ văn ứng đối sắc sảo. Lần gặp đầu tiên ba chàng nho sĩ càng ngạc nhiên hơn với tài làm thơ...
Cô vợ của Lãm gõ cửa nhà Nam vào một đêm mưa gió. Đánh vào lòng trắc ẩn của anh, sau khi xin ăn và ngủ nhờ, sáng hôm sau cô ta đã cuỗm đi toàn bộ số tiền...
Một đôi vợ chồng và đứa con nhỏ còn bế ngửa cư trú ở phố nhà binh đã gần ba tháng. Anh chồng từng là bộ đội, đã từng chốt ở tiền đồn biên giới, đã hết...
Từ ngày Thảo đi, cuộc sống của hai bố con cũng đỡ chật vật hơn, nhưng sự thiếu vắng bóng dáng người vợ, người mẹ trong căn nhà nhỏ ấy không gì khỏa lấp...