Ba chàng hàn sĩ Phạm Quý Thích, Đoàn Nguyễn Tuấn và Nguyễn Du nhân tiết xuân đã dạo chơi lên đất kinh kì Thăng Long cho biết. Tình cờ ba người gặp Xuân Hương- con gái bà hàng nước, một cô gái mười bảy, mười tám thông minh, xinh đẹp. Cô là con gái một ông đồ nghèo ở Nghệ An ra xứ này sinh sống. Vốn được cha dạy dỗ, học hành chữ nghĩa thâm sâu, Xuân Hương mở lớp dạy chữ cho trẻ con trong vùng và có tài thơ văn ứng đối sắc sảo. Lần gặp đầu tiên ba chàng nho sĩ càng ngạc nhiên hơn với tài làm thơ...
Bà án sau khi tỏ ý muốn rước Mai về làm lẽ không thành thì xuống nước muốn mang Ái về nuôi để bà cháu sum họp. Bà hứa sẽ trả cho Mai hai nghìn bạc để...
Bà án, sau khi biết tin tức về Mai đã đích thân hạ mình lên Phú Thọ tìm đến nhà Mai với mục đích bắt cháu trai về. Bà tỏ ra ăn năn hối lỗi, cắn rứt lương...
Ái tình vì bổn phận ba năm đầu đã đem đến cho Lộc hai thằng con trai. Song có sinh mà không có dưỡng, chúng đều chết cả. Đối với bà án , thì đó là một...