Trên đường đi dạy học ở Nghi Tàm về, đến làng Yên Hoa, Xuân Hương gặp hai người đàn ông trẻ tuổi , dáng thư sinh hỏi tìm nhà cụ Đồ Diễn. Đó là Nguyễn Tri Tạn một danh sĩ ở Quỳnh Đôi, và Mai Sơn Phủ đồng hương của Tri Tạn. Gặp đồng hương, Xuân Hương nóng lòng muốn biết tin tức của Nguyễn Du nhưng khi nghe tin đình Nguyễn Du đã dọn hết về quê và không trở lại Thăng Long nữa khiến cô động nỗi buồn. Tri Tạn nhanh trí không để cho Xuân Hương nghĩ ngợi niềm riêng, liền gợi lại những kỷ niệm ở Quỳnh Đôi và...
Cuộc sống ở xóm nhỏ bỗng xáo trộn bởi sự xuất hiện của đội mật thám và cuộc đổ bộ của quân Pháp. Chúng không chỉ bắt bớ dân lành mà còn nã súng, thả bom...
Sự việc hai tên gián điệp lợi hại và một thằng Pháp bị giết bởi mũi tên thuốc độc khiến bọn giặc ngày càng trở nên sợ hãi. Chúng đưa thêm ba tiểu đoàn và...