Thuyền của gia đình An xuôi qua chợ Năm Căn- một khu chợ đông vui, tấp nập, bề thế. Má nuôi An thì muốn an cư tại chợ nhưng tía nuôi An thì không đồng ý. Cả nhà lại tiếp tục chèo đến một xóm nghèo và ở lại đó. Hàng ngày tía vác rìu theo thợ rừng đốn củi mướn cho các lò hầm than, má thì xách giỏ đi bắt ba khía về làm mắm. An và thằng Cò nhanh chóng thích nghi với môi trường và địa hình mới. Hầu như ngày nào An cũng mò ra bờ sông xem đủ các kiểu thuyền sông thuyền biển nghe tin tức chiến sự của khách...
Cục và Cù Lao theo gia đình tản cư lên Phú Đa và ở lại nhà dì Năm Chi. Nhưng Phú Đa lại bị giặc tràn đến. Bà con lại phải di tản lên Bến Dầu. Cù Lao được...
Cù Lao được giao nhiệm vụ giữ kho vũ khí quân sự . Bà con làng Hòa Phước dốc lòng dốc sức chuẩn bị cho cuộc kháng chiến sau khi Pháp đã quay trở lại miền...
Nhiều tin đồn trái ngược giặc đã chiếm Tuý Loan, phía Đà Nẵng. Người dân tản cư càng đông. Nhưng nhiều người vẫn lo cày cuốc làm ăn, không rời khỏi làng....
Ngoài việc dạy học, Cục và Cù Lao còn được tham gia làm công tác quần chúng. Nhờ đó mà những người như bà Hiến, ông Bốn Rị đã biết nhìn xa trông rộng và...