Sau ba năm làm quan, phải chứng kiến cảnh quan lại mua quan bán chức, tham nhũng lan tràn, công thần hãm hại lẫn nhau, nhân dân đói khổ và lầm than... Nguyễn Du ko thể chịu đựng được đã xin từ quan với lí do không đủ sức khoẻ. Ông trở về làng quê Tiên Điền làm nghề đi săn vui với nước non. Dân làng khi biết Nguyễn cáo quan về làng thì cho rằng Nguyễn bị điên, mộ tổ họ Nguyễn sập rồi mới lú lẫn bỏ về như vậy. Nguyễn nghe thấy tất cả nhưng mặc. Miễn sao lòng Nguyễn vui, được làm theo ý mình.
Trước tình hình trong nước nhiều nơi dân chúng nổi dậy, Vua Gia Long đặt ra câu hỏi dân chúng quá bất binh vì quan lại hay lòng người đang hoài niệm nhà...
Đọc xong đoạn kết “ Đoạn trường tân thanh”, hai anh em Nguyễn Thiện, Nguyễn hành đều cảm nhận, “ Đoạn trường tân thanh” không chỉ là giấc mơ...