Trong ngục giam, Vũ Trinh và Nguyễn Văn Thành đều cho rằng Nguyễn Du khôn ngoan, ngoài lo tròn bổn phận trong thì lo trước tác lập thư cho mình, cho đời. Giữa bão táp dữ dội mà lòng Nguyễn vẫn yên. Nhưng thực ra lòng Nguyễn Du đang nổi sóng. Những sự kiện liên tiếp xảy ra nơi sân chầu, làm cho Nguyễn sửng sốt. Thanh Nghệ đói kém, thổ phỉ thi nhau nổi lên. Thuộc lại Bắc Thành có kẻ giả làm quan sai bắt người đòi chuộc. Tàu của Phú Lãng Sa đậu ở nến Đà Nẵng nhắc lại hoà ước...
Nguyễn Du về làng đã gần một tháng mà chỉ mải mê cây mác, rượu và quyển kinh phật . Cảnh nhà túng bấn quá Nguyễn tính sẽ gọi dăm ba đưa trẻ dạy học cho...
Sau ba năm làm quan, phải chứng kiến cảnh quan lại mua quan bán chức, tham nhũng lan tràn, công thần hãm hại lẫn nhau, nhân dân đói khổ và lầm than......
Là người hết lòng vì sự nghiệp của nhà Tây Sơn, sau khi Nguyễn Huệ mất đột ngột, Ngô Thì Nhậm đã từ quan về quê, nhưng ông bị nhà Nguyễn
lên án tội bất...