"Mắt Biếc" của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh là câu chuyện kể về cuộc đời của nhân vật Ngạn. Sinh ra và lớn lên ở một ngôi làng tên Đo Đo, Ngạn thầm yêu từ nhỏ cô nàng cùng xóm có đôi mắt tuyệt đẹp - Hà Lan. Tuổi thơ ở nơi làng xóm bình yên giản dị thật là đẹp, nhưng rồi cũng đến lúc kết thúc khi cả hai đều phải lên thành phố tiếp tục việc học, và tấm bi kịch bắt đầu từ đây.
Tổ chức thanh niên Mường do Cầm Ngọc Ninh cầm đầu đã giết hại nhiều cán bộ của huyện, hội viên xã bộ Việt Minh, nhóm địch vận của Đại đội 86 bộ đội địa...
Trong trận càn đầu tiên, Đào Tiến Lộc bị thương, đầu đạn găm vào sườn trái xuyên ra phía sau. Cả trung đội lê dương khố đỏ toả thành nhiều nhóm vào đốt...
Sau hai tháng cuộc họp chỉ đạo của thường trực huyện, địa bàn Thượng La Bằng- Nghĩa Tâm tạo nên một nỗi kinh hoàng với quan Vay- ăng- tanh, Tiểu khu...