Con nhà nghèo là tiểu thuyết của Hồ Biểu Chánh xuất bản năm 1930, được xây dựng với hai tuyến nhân vật là giới điền chủ quyền thế và giới tá điền bị trị, trong một xã hội thuở giao thời giữa phong kiến và Tây hóa. Cô Tư Lựu con nhà tá điền, bố mẹ mất sớm, có hai người anh là cai tuần Bưởi và Ba Cam. Cai tuần Bưởi là tá điền của bà Cai Hiếu và vợ chồng cậu Hai Nghĩa, còn Ba Cam làm tài xế xe hơi cho một ông thầy kiện ở Sài Gòn.
Khi vào đến Nà Số, các đơn vị bộ đội Việt Nam phải đối mặt với muôn vàn khó khăn. Việc thu lương ban đầu gặp không ít khó khăn nhưng sau vài ba lần bộ đội...
Tiểu đoàn tới được Pắc Lầu. Cả đoàn quân ai cũng mệt mỏi nhưng không tơ hào của dân dù chỉ một cái lá. Vào đến thị trấn Nà Số, các đơn vị bộ đội Việt Nam...
Sang đến đất bạn, tiểu đoàn chuyển sang hành quân ngày. Vùng Thập Vạn Đại Sơn có nhiều thổ phỉ tập hợp trên các đỉnh núi cao. Bọn này giờ có thêm tàn quân...