Con nhà nghèo là tiểu thuyết của Hồ Biểu Chánh xuất bản năm 1930, được xây dựng với hai tuyến nhân vật là giới điền chủ quyền thế và giới tá điền bị trị, trong một xã hội thuở giao thời giữa phong kiến và Tây hóa. Cô Tư Lựu con nhà tá điền, bố mẹ mất sớm, có hai người anh là cai tuần Bưởi và Ba Cam. Cai tuần Bưởi là tá điền của bà Cai Hiếu và vợ chồng cậu Hai Nghĩa, còn Ba Cam làm tài xế xe hơi cho một ông thầy kiện ở Sài Gòn.
Hai hôm sau ngày bị ngã, tuy mí mắt Minh bớt sưng nhưng hễ có tia ánh sáng lọt vào con ngươi lại chảy nước mắt giàn giụa và nhức buốt. Liên tạm nghỉ việc...
Kì thi vấn đáp thủ khoa, Minh đỗ đầu. Hai vợ chồng rủ nhau đi ăn cao lâu mừng Minh thi đỗ. Bữa ăn tiết kiệm, giản dị mà với hai người lại hạnh phúc và...
Chàng thư sinh tên Minh có vợ là Liên, một cô gái xinh đẹp, duyên dáng, người làng Ngọc Hà, làm nghề trồng và bán hoa. Liên là bạn của anh từ thuở nhỏ....