Trước cách mạng tháng Tám, chú Hai Quân bị đế quốc phong kiến áp bức nên phải bỏ làng, bỏ người vợ cả ra Cù Lao Chàm sinh sống. Ở đây, chú Hai lấy một người đàn bà khác, sinh được một cậu con trai đặt tên là Cù Lao. Cách mạng thành công, cha con chú Hai tìm về quê, sinh sống ở làng Hoà Phước. Cù Lao có cặp mắt xếch, nước da đen thui. Sự xuất hiện của Cù Lao khiến thằng Cụt và bọn trẻ trong làng vô cùng lạ lẫm, chúng gọi Cù Lao là thằng mọi biển và bịa đặt những chuyện li kì về Cù Lao.
Tổ chức thanh niên Mường do Cầm Ngọc Ninh cầm đầu đã giết hại nhiều cán bộ của huyện, hội viên xã bộ Việt Minh, nhóm địch vận của Đại đội 86 bộ đội địa...
Trong trận càn đầu tiên, Đào Tiến Lộc bị thương, đầu đạn găm vào sườn trái xuyên ra phía sau. Cả trung đội lê dương khố đỏ toả thành nhiều nhóm vào đốt...
Sau hai tháng cuộc họp chỉ đạo của thường trực huyện, địa bàn Thượng La Bằng- Nghĩa Tâm tạo nên một nỗi kinh hoàng với quan Vay- ăng- tanh, Tiểu khu...