Khi lũ em dạn dĩ với cảnh nhà quê nơi sơ tán thì Núi cũng có một tình yêu. Người yêu của Núi là Hiền – cô giáo dạy mầm non trường làng. Núi quen Hiền trong một lần cô đang giặt chăn màn ở bờ sông máng , Núi đi qua, cô nhờ hắn gỡ hộ đống màn bị mắc vào cành gai. Tình yêu của hai người vừa chớm nở thì Hiền thông báo đã có thai . Núi chưa đủ mười bẩy tuổi nên chưa thể đăng ký kết hôn. Trong khi hắn tính chuyện cưới Hiền thì bị hai người cậu ngăn cản với lý do Hiền là cô họ bẩy đời với Núi.
Trước tình hình trong nước nhiều nơi dân chúng nổi dậy, Vua Gia Long đặt ra câu hỏi dân chúng quá bất binh vì quan lại hay lòng người đang hoài niệm nhà...
Đọc xong đoạn kết “ Đoạn trường tân thanh”, hai anh em Nguyễn Thiện, Nguyễn hành đều cảm nhận, “ Đoạn trường tân thanh” không chỉ là giấc mơ...