Sau khi biết mình là cô họ của Núi, Hiền cảm thấy xấu hổ quẫn trí nhảy xuống ao liều chết, may mắn được hai người anh cứu vớt. Để tránh tai tiếng, gia đình đưa Hiền lên Hà Nội bắt chuyến tàu đêm vào miền Trung. Biết tin, Núi vô cùng đau khổ. Hắn muốn kết liễu cuộc đời mình nhưng không thể bỏ lại ba đứa em và người mẹ đang bụng mang dạ chửa. Mẹ chết, cha hắn cắt bớt số lương thực hàng tháng khiến anh em hắn đứt bữa. Quanh quẩn với miếng cơm manh áo, hắn học hành sa sút, bị lưu ban rồi xin nghỉ học...
Ngoài lúc học ở nhà thầy Lê Hảo, Cục, Cù Lao , và bọn trẻ trong làng còn phụ giúp gia đình chăn trâu, trồng dâu nuôi tằm, nghề rất phát triển ở làng Hòa...
Trong lúc chờ đợi trường mới, Cục và Cù Lao được anh Bốn Linh cho đến học ở nhà thầy Lê Hảo. Thầy Lê Hảo đã cải cách hoàn toàn nội dung giảng dạy. Thày...
Chú Hai Quân dắt Cục và Cù Lao đi thăm làng. Những cảnh vật và con người nơi thôn quê làm chú Hai xúc động và mờ mờ nhận thấy ý nghĩa chữ đất nước và sông...