Sau khi biết mình là cô họ của Núi, Hiền cảm thấy xấu hổ quẫn trí nhảy xuống ao liều chết, may mắn được hai người anh cứu vớt. Để tránh tai tiếng, gia đình đưa Hiền lên Hà Nội bắt chuyến tàu đêm vào miền Trung. Biết tin, Núi vô cùng đau khổ. Hắn muốn kết liễu cuộc đời mình nhưng không thể bỏ lại ba đứa em và người mẹ đang bụng mang dạ chửa. Mẹ chết, cha hắn cắt bớt số lương thực hàng tháng khiến anh em hắn đứt bữa. Quanh quẩn với miếng cơm manh áo, hắn học hành sa sút, bị lưu ban rồi xin nghỉ học...
Trước tình hình trong nước nhiều nơi dân chúng nổi dậy, Vua Gia Long đặt ra câu hỏi dân chúng quá bất binh vì quan lại hay lòng người đang hoài niệm nhà...
Đọc xong đoạn kết “ Đoạn trường tân thanh”, hai anh em Nguyễn Thiện, Nguyễn hành đều cảm nhận, “ Đoạn trường tân thanh” không chỉ là giấc mơ...