Sau khi biết mình là cô họ của Núi, Hiền cảm thấy xấu hổ quẫn trí nhảy xuống ao liều chết, may mắn được hai người anh cứu vớt. Để tránh tai tiếng, gia đình đưa Hiền lên Hà Nội bắt chuyến tàu đêm vào miền Trung. Biết tin, Núi vô cùng đau khổ. Hắn muốn kết liễu cuộc đời mình nhưng không thể bỏ lại ba đứa em và người mẹ đang bụng mang dạ chửa. Mẹ chết, cha hắn cắt bớt số lương thực hàng tháng khiến anh em hắn đứt bữa. Quanh quẩn với miếng cơm manh áo, hắn học hành sa sút, bị lưu ban rồi xin nghỉ học...
Với kinh nghiệm mánh khoé lọc lõi, Cưởi dù ham chơi lười học nhưng cũng tốt nghiệp bổ túc cấp hai và trung cấp nông nghiệp của tỉnh. Cưởi về xã được bầu...
Nhà nước có chủ trương đưa lực lượng không có công ăn việc làm lên miền núi khai hoang. Thế là Cưởi theo mẹ lên bản Đá Vách của người Dao. Nó bỗng thích...
Trần Văn Cưởi mồ côi cha từ năm 6 tuổi. Trong đám tang của bố nó nghe mọi người nói chuyện mới biết bố vốn là con nuôi của một bá hộ và được cho ăn học tử...