Trong buổi đọc truyện trước, tiểu thuyết “ Phía sau trận chiến” giới thiệu về quê hương cũng như những người bạn của Hón ở bản Mẫn trước khi Hón đi bộ đội, đặc biệt là hai người bạn gái Lèng và Mậu của anh. Ngày ấy, Hón là một thanh niên ngoan ngoãn, chịu thương chịu khó. Mậu đem lòng yêu Hón nhưng không dám nói ra. Tình cảm của Lèng và Mậu với mẹ già của Hón là tình cảm của những người ở hậu phương với người lính ở mặt trận và tình cảm của bủ Hón với Lèng và Mậu cũng thể hiện tình thương của bà mẹ...
Ngoài lúc học ở nhà thầy Lê Hảo, Cục, Cù Lao , và bọn trẻ trong làng còn phụ giúp gia đình chăn trâu, trồng dâu nuôi tằm, nghề rất phát triển ở làng Hòa...
Trong lúc chờ đợi trường mới, Cục và Cù Lao được anh Bốn Linh cho đến học ở nhà thầy Lê Hảo. Thầy Lê Hảo đã cải cách hoàn toàn nội dung giảng dạy. Thày...
Chú Hai Quân dắt Cục và Cù Lao đi thăm làng. Những cảnh vật và con người nơi thôn quê làm chú Hai xúc động và mờ mờ nhận thấy ý nghĩa chữ đất nước và sông...