Thấm thoắt ba mùa sen đã trôi qua, thầy Hoàng Xuân Đường qua đời để lại nỗi đau không thể bù đắp cho vợ, các con, cùng các cháu. Ở tuổi lên ba, lần đầu tiên cậu bé Côn hiểu thế nào là mất mát, hiểu thế nào là sự ra đi của một con người. Sau này cha mất, vợ chồng anh Nguyễn Sinh Sắc cùng các con dọn về ở chung với bà đồ. Bà con làng xóm ai cũng khen bà có người con rể hiếu thảo, tận tâm. Bà đồ cũng xúc động nhớ lại những ngày đầu Nguyễn Sinh Sắc về ở với gia đình bà, tuổi thơ nghèo khó vất vả buồn...
Ngoài lúc học ở nhà thầy Lê Hảo, Cục, Cù Lao , và bọn trẻ trong làng còn phụ giúp gia đình chăn trâu, trồng dâu nuôi tằm, nghề rất phát triển ở làng Hòa...
Trong lúc chờ đợi trường mới, Cục và Cù Lao được anh Bốn Linh cho đến học ở nhà thầy Lê Hảo. Thầy Lê Hảo đã cải cách hoàn toàn nội dung giảng dạy. Thày...
Chú Hai Quân dắt Cục và Cù Lao đi thăm làng. Những cảnh vật và con người nơi thôn quê làm chú Hai xúc động và mờ mờ nhận thấy ý nghĩa chữ đất nước và sông...