Khi bố cậu bé Hồng chết, mẹ cậu phải bỏ đi tha hương cầu thực vào Thanh Hóa để kiếm tiền trả nợ, rồi lại mang thai với một người đàn ông và bị họ hàng gán cho cái tội "chưa đoạn tang chồng đã chửa đẻ với người khác". Hồng và em Quế phải ở với bà nội và cô. Xa mẹ, thiếu thốn và tình cảm lẫn vật chất, hai anh em Hồng phải chịu bao đắng cay, tủi hờn bởi sự đối xử bất công giữa anh em cậu và đứa con cô.
Nhân lúc xin đi ngoài, Lượm bất chợt lóe lên ý định bỏ trốn. Nó cố hết sức xoắn vặn bẻ gãy một đoạn dây thép treo lòng thòng ở góc tường nhà xí, dùng đoạn...
Lượm và thằng bán kẹo gừng cùng bị đưa vào giam ở phòng tạm giam của Ty mật thám An ninh. Trong cái chuồng kiên cố, tối tăm, nhớp nhúa ấy chúng nhốt hơn...
Sau khi cùng với đồng bọn hành động bắn chết anh Đồng-râu ở Vĩ Dạ, Nguyễn Trì dẫn hai nhân viên di động về phục ở đầu cầu Bao Vinh để đón bắt Lượm và Tư...