Khi bố cậu bé Hồng chết, mẹ cậu phải bỏ đi tha hương cầu thực vào Thanh Hóa để kiếm tiền trả nợ, rồi lại mang thai với một người đàn ông và bị họ hàng gán cho cái tội "chưa đoạn tang chồng đã chửa đẻ với người khác". Hồng và em Quế phải ở với bà nội và cô. Xa mẹ, thiếu thốn và tình cảm lẫn vật chất, hai anh em Hồng phải chịu bao đắng cay, tủi hờn bởi sự đối xử bất công giữa anh em cậu và đứa con cô.
Ông Hậu hài lòng với cơ ngơi giàu có nhà mình, ông tự hào bới nó được làm nên bởi chính bàn tay lao động của ông mà không phải do cướp bóc của ai mà có...
Sinh 21 tuổi quê ở Thái Bình, Hạnh, 18 tuổi quê ở Hà Nam cùng là dân nghèo đói, phiêu bạt về đất Bố Hạ làm thuê cho nhà chánh tổng Lý Hậu. Làng Mai Hạnh...
Ông Chánh Hậu- nhân vật chính trong truyện là hiện thân của lòng từ thiện, ý chí quật khởi của một dòng họ đầu thế kỉ 19 trong cuộc đấu tranh chống thực...