Bên cạnh mức giảm 61% số lượng sinh viên mới nhập cảnh, dữ liệu mới của IRCC cho thấy tổng số người được cấp giấy phép du học Canada đã giảm 30% - Ảnh: PIE NEWS

Hai năm du học Canada siết hạn mức

Theo phân tích đăng tải trên PIE News dựa trên dữ liệu của Cơ quan Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC), số sinh viên quốc tế mới nhập cảnh du học Canada để bắt đầu hoặc tiếp tục chương trình học đã giảm 61% so với cùng kỳ năm trước.

Điều cần nhấn mạnh là đây không phải tổng số du học sinh đang học tại Canada giảm hơn 60%, mà là lượng sinh viên mới đến giảm mạnh.

Bài viết của PIE News chỉ rõ sự khác biệt này. Nếu xét tổng số người đang giữ giấy phép học tập còn hiệu lực, mức giảm là khoảng 30%, từ gần 995.000 người xuống còn khoảng 690.000 người trong giai đoạn từ tháng 12-2023 đến tháng 12-2025.

Mức giảm của sinh viên mới đến vì thế mạnh hơn nhiều so với tổng số đang học, phản ánh việc Canada kiểm soát chặt đầu vào trong khi số sinh viên cũ vẫn còn ở lại do chương trình học chưa kết thúc.

Cụ thể, nguyên nhân chính của sự sụt giảm này là hai năm liên tiếp áp hạn mức cấp giấy phép học tập. Chính phủ Canada bắt đầu công bố trần cấp phép từ đầu năm 2024 và tiếp tục điều chỉnh trong năm 2025 và 2026 nhằm giảm áp lực lên nhà ở, giao thông và dịch vụ công.

Khi hạn mức được áp dụng, nhiều hồ sơ phải có thư xác nhận phân bổ từ tỉnh bang. Đồng thời, quy trình xét duyệt trở nên chặt chẽ hơn, yêu cầu chứng minh tài chính rõ ràng hơn và thời gian xử lý có lúc kéo dài.

Tất cả tạo thành rào cản đáng kể đối với sinh viên quốc tế trong giai đoạn gần đây.

Du học sinh tại Canada - Ảnh: THE BOSTON GLOBE

PIE News cũng lưu ý yếu tố mùa vụ. Dữ liệu của cơ quan di trú thường tăng mạnh vào tháng 8 và tháng 12, trùng với các kỳ nhập học chính. Vì vậy, khi so sánh theo năm, cần đặt trong cùng khung thời điểm để tránh hiểu sai xu hướng.

Tác động của việc giảm sinh viên mới không chỉ dừng ở con số thống kê. Nhiều trường cao đẳng và đại học Canada phụ thuộc đáng kể vào học phí quốc tế đã phải đối mặt với áp lực tài chính.

Một số chương trình bị thu hẹp, cắt giảm nhân sự hoặc tái cấu trúc để thích ứng với nguồn thu giảm.

Canada năm 2026: Vẫn rộng cửa, nhưng theo hướng chọn lọc chiến lược

Dù lượng sinh viên mới giảm mạnh, Canada không hề "đóng cửa" với du học sinh. Theo các cập nhật chính sách mới nhất, nước này dự kiến cấp khoảng 408.000 giấy phép học tập trong năm 2026, với hạn mức được phân bổ cụ thể theo từng tỉnh bang.

Việc áp trần không nhằm chặn dòng sinh viên quốc tế, mà để kiểm soát tốc độ tăng trưởng, tránh gây áp lực quá mức lên hệ thống nhà ở, y tế và dịch vụ xã hội.

Điểm thay đổi đáng chú ý từ đầu năm 2026 là nhiều chương trình thạc sĩ và tiến sĩ tại các trường công lập được miễn yêu cầu thư xác nhận phân bổ từ tỉnh bang.

Đây là tín hiệu cho thấy Canada muốn ưu tiên nhóm sinh viên trình độ cao, những người có khả năng đóng góp trực tiếp cho thị trường lao động và hệ sinh thái nghiên cứu.

Ở chiều ngược lại, các chương trình ngắn hạn hoặc nhóm trường tư thục liên kết chịu sự kiểm soát chặt chẽ hơn.

Đại học Toronto, ngôi trường top 1 tại Canada - Ảnh: STREETS OF TORONTO

Ngoài ra, quy định mới cho phép các chương trình liên thông hoặc học tại nhiều cơ sở chỉ cần một thư xác nhận thay vì nhiều thư như trước.

Sự điều chỉnh này giúp giảm bớt thủ tục hành chính, đặc biệt với sinh viên theo học các chương trình kết hợp giữa cao đẳng và đại học hoặc học tại nhiều cơ sở trong cùng hệ thống.

Tuy nhiên, bức tranh lớn hơn cho thấy Canada đang bước vào giai đoạn "tái cân bằng". Trong nhiều năm, quốc gia này mở rộng nhanh số lượng du học sinh, đặc biệt sau đại dịch. Học phí quốc tế trở thành nguồn thu quan trọng của nhiều trường.

Khi số lượng tăng quá nhanh, các vấn đề về nhà ở, chi phí sinh hoạt và hạ tầng xã hội bắt đầu lộ rõ. Việc áp hạn mức vì thế mang tính điều chỉnh chiến lược hơn là phản ứng ngắn hạn.

Với sinh viên Việt Nam, môi trường mới đồng nghĩa với cạnh tranh cao hơn nhưng cũng rõ ràng hơn về tiêu chí. Hồ sơ cần minh bạch tài chính, kế hoạch học tập thuyết phục và lựa chọn ngành nghề phù hợp với nhu cầu nhân lực tại Canada.

Những lĩnh vực như công nghệ, chăm sóc sức khỏe, kỹ thuật và các ngành phục vụ thị trường lao động thiếu hụt được đánh giá có lợi thế hơn.

Theo Trọng Nhân/ Tuổi Trẻ

https://tuoitre.vn/du-hoc-canada-vi-sao-luong-sinh-vien-moi-da-giam-hon-60-20260302112121386.htm