Bộ GD-ĐT vừa ban hành Thông tư 19 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 29 quy định về hoạt động dạy thêm, học thêm (DTHT) trong và ngoài nhà trường. Thông tư có hiệu lực từ ngày 15.4.

TĂNG CƯỜNG NHƯNG KHÔNG PHẢI LÀ DẠY THÊM, QUẢN LÝ CÁCH NÀO ?

Theo đó, các hoạt động giáo dục về văn hóa, nghệ thuật, thể thao; tăng cường năng lực ngoại ngữ, giáo dục STEM/STEAM, giáo dục năng lực số, trí tuệ nhân tạo (AI), giáo dục hướng nghiệp, giáo dục kỹ năng sống và các nội dung giáo dục khác theo quy định nhằm giáo dục toàn diện, đáp ứng nhu cầu, sở thích, năng khiếu của học sinh (HS) mà không thuộc nội dung chương trình các môn học do Bộ trưởng Bộ GD-ĐT ban hành thì không thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định này.

Điều này khiến không ít phụ huynh cảm thấy băn khoăn. Nhiều năm gần đây, các hoạt động nói trên được đưa vào nhà trường thường được gọi là hoạt động giáo dục "liên kết", bổ trợ nhưng thực chất không khác gì dạy thêm trong nhà trường, ví dụ như môn tiếng Anh. Trong chương trình chính khóa có môn học này (thời lượng chương trình 4 tiết/tuần) nhưng rất nhiều trường đưa vào thời khóa biểu môn "tiếng Anh liên kết" hoặc "tăng cường tiếng Anh", "tiếng Anh với người nước ngoài"… có thu học phí, thậm chí là học phí rất cao. Các môn như toán bằng tiếng Anh, STEM, kỹ năng sống… cũng tương tự.

Những giờ học liên kết có thu tiền được chèn vào giờ học chính khóa khiến dư luận bức xúc nhiều năm qua. Hoạt động này không thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định dạy thêm, học thêm theo Thông tư 19 sửa đổi mới ban hành. ẢNH: PHHSCC

Việc phụ huynh dù không muốn nhưng vẫn phải đóng tiền cho con học vì cách xếp lớp, xếp thời khóa biểu của các nhà trường đã khiến dư luận rất bức xúc.

Tiếp xúc cử tri Hà Nội vào tháng 12.2025 vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm (thời điểm đó đang giữ cương vị Tổng Bí thư) cũng chỉ đạo "không thể biến trường học thành nơi dịch vụ" khi Nhà nước miễn học phí, nhưng trường lại "bày ra nhiều thứ khác thu tiền nhiều hơn".

Từ khi Bộ GD-ĐT dự kiến sửa quy định DTHT, cũng có ý kiến đề nghị làm rõ định nghĩa và cơ chế giám sát tài chính đối với "hoạt động giáo dục tăng cường". Có ý kiến bày tỏ lo ngại về nguy cơ biến tướng hoạt động "tăng cường" khi dự thảo loại trừ các "hoạt động giáo dục tăng cường, theo sở thích" ra khỏi phạm vi điều chỉnh của dạy thêm. Nếu không có ranh giới rõ ràng, các cơ sở giáo dục có thể lợi dụng điều này để tổ chức dạy thêm dưới danh nghĩa "hoạt động tăng cường".

Đại diện Bộ GD-ĐT lý giải: Thông tư mới đã làm rõ hơn về khái niệm DTHT, phân định ranh giới giữa DTHT và các hoạt động giáo dục tăng cường, bổ trợ được phép tổ chức để phát triển toàn diện HS theo tinh thần Nghị quyết 71 về đột phá phát triển GD-ĐT và Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Theo Bộ GD-ĐT, các hoạt động nhằm giáo dục toàn diện, đáp ứng nhu cầu, sở thích, năng khiếu của HS được thực hiện theo các quy định khác của pháp luật.

Trước đó, Bộ GD-ĐT cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu, hướng dẫn cụ thể hoạt động giáo dục tăng cường, bảo đảm không bị lợi dụng để thu tiền hoặc tổ chức dạy thêm trái quy định.

Bỏ quy định báo cáo mối quan hệ GV với chủ trung tâm dạy thêm

Dự thảo sửa quy định DTHT khi công bố xin ý kiến góp ý có một nội dung được dư luận quan tâm, đó là khi dạy thêm ngoài trường, ngoài môn học, địa điểm, hình thức và thời gian dạy, GV phải báo cáo với hiệu trưởng về mối quan hệ với người đứng tên đăng ký kinh doanh dạy thêm và cập nhật khi có thay đổi. Nếu cơ sở dạy thêm do người thân của GV đứng tên, thầy cô không được trực tiếp hoặc gián tiếp tham gia điều hành, chi phối hoạt động.

Thông tư 19 sửa đổi chính thức ban hành đã không còn nội dung này. Thay vào đó bổ sung trách nhiệm của hiệu trưởng với GV của mình dạy thêm ngoài nhà trường. Thông tư sửa đổi quy định: "Hiệu trưởng có trách nhiệm quản lý, theo dõi, nhắc nhở, cụ thể hóa các nội dung liên quan tới nhà giáo tại quy định về DTHT trong quy tắc ứng xử của nhà giáo; xử lý hoặc kiến nghị xử lý các trường hợp vi phạm, bảo đảm không để xảy ra dạy thêm trái phép kéo dài, phức tạp trong phạm vi quản lý".

Thông tư yêu cầu cơ sở dạy thêm ngoài nhà trường công khai, cập nhật đầy đủ các thông tin về chương trình, thời lượng, danh sách GV và mức thu nhằm bảo đảm tính minh bạch và tăng cường sự giám sát của xã hội. Thông tư cũng quy định thiết lập đường dây nóng ở tất cả các cấp quản lý, từ nhà trường, UBND cấp xã đến sở GD-ĐT, nhằm tiếp nhận và xử lý kịp thời phản ánh của HS, phụ huynh và người dân.

Tăng tiết dạy thêm là cần nhưng vẫn băn khoăn về kinh phí

Thông tư mới tiếp tục quy định mỗi môn học được tổ chức dạy thêm không quá 2 tiết/tuần. Tuy nhiên, hiệu trưởng được trao quyền chủ động hơn trong tổ chức dạy thêm tại nhà trường khi đề xuất với giám đốc sở GD-ĐT cho phép tăng thời lượng dạy thêm đối với một số đối tượng HS theo quy định và nhu cầu, đi kèm trách nhiệm giải trình.

Dù cho phép tăng tiết nhưng quy định về việc không được thu học phí của người học tại Thông tư 29 vẫn tiếp tục được giữ nguyên.

Hiệu trưởng một trường THCS trên địa bàn P.Thanh Xuân (Hà Nội) cho biết việc cho phép các nhà trường đề xuất tăng tiết là cần thiết, đặc biệt với HS lớp 9 chuẩn bị thi vào lớp 10. Khi còn là dự thảo, Bộ GD-ĐT dự kiến chỉ cho phép tăng tiết DTHT với "trường hợp đặc biệt". Tuy nhiên, ban hành chính thức, quy định đã có xu hướng "nới lỏng" hơn khi cho phép tăng tiết dạy thêm với HS có nhu cầu, dù vẫn giữ quy định phải được giám đốc sở GD-ĐT cho phép. "Lúc trước chúng tôi cũng băn khoăn không biết thế nào là "trường hợp đặc biệt" để minh chứng khi đề xuất với giám đốc sở GD-ĐT. Tuy nhiên, quy định chính thức đã giải tỏa điều này khi không còn cụm từ đó", vị này nói.

Dù vậy, một số hiệu trưởng lại vấp phải một nỗi lo khác, đó là tăng tiết nhưng không cho thu học phí của người học thì kinh phí trả cho giáo viên (GV) lấy từ nguồn nào.

Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Du (Hà Nội) cho hay hiện kinh phí trả cho GV dạy thêm (tối đa 2 tiết/tuần) để phụ đạo HS yếu, bồi dưỡng HS giỏi và HS ôn thi lớp 10 được trả cho GV dạy vượt số giờ theo quy định. Tuy nhiên, quy định về thời gian làm việc của GV do chính Bộ GD-ĐT ban hành cũng chỉ cho phép nhà trường phân công GV dạy vượt định mức một số giờ nhất định để đảm bảo GV được nghỉ ngơi, tái tạo sức lao động và không vượt quá khả năng chi trả dạy thêm giờ của ngân sách.

Do vậy, các trường cho biết sẽ phải tính toán cân đối giữa nhu cầu của HS và khả năng của GV. Không thể yêu cầu GV dạy miễn phí quá nhiều nhưng vẫn phải đáp ứng nhu cầu ôn thi của HS. Tránh tình trạng HS vừa phải học thêm ở trường nhưng vẫn phải học thêm bên ngoài dẫn đến quá tải.

Một số sở GD-ĐT cũng nêu khó khăn khi không thu phí dạy thêm trong nhà trường nhưng vẫn phải trả kinh phí cho GV và đề nghị Bộ GD-ĐT khi sửa quy định DTHT cần làm rõ về kinh phí tổ chức DTHT trong nhà trường; hướng dẫn nội dung chi và mức chi phục vụ việc tổ chức DTHT trong nhà trường. Theo các sở GD-ĐT, hiện nội dung chi và mức chi cho việc tổ chức DTHT trong nhà trường chưa được cơ quan có thẩm quyền ban hành, các đơn vị đang gặp khó khăn trong việc xây dựng định mức chi khi lập dự toán. Lý do, cơ quan tài chính trả lời là chưa có căn cứ pháp lý để duyệt định mức chi.

Dù vậy, Bộ GD-ĐT vẫn giữ quy định tại Thông tư 29 với nội dung khá chung chung: "Kinh phí tổ chức DTHT trong nhà trường sử dụng nguồn ngân sách nhà nước và các nguồn kinh phí hợp pháp khác theo quy định của pháp luật".

Bộ GD-ĐT một lần nữa khẳng định: "Thông tư 19 tiếp tục không cấm DTHT chính đáng; không hạn chế nhu cầu học tập hợp pháp của người học và quyền dạy học của GV. Mục tiêu trọng tâm của thông tư là siết chặt kỷ cương, ngăn chặn dạy thêm trái phép, ép buộc hoặc trục lợi, bảo vệ môi trường giáo dục lành mạnh, công bằng trong tiếp cận giáo dục đối với mọi đối tượng liên quan".

Theo Tuệ Nguyễn/Thanh niên

https://thanhnien.vn/lo-ngai-cac-mon-tang-cuong-khong-phai-la-day-them-185260409213453008.htm