Học viên trong giờ thực hành nghề công nghệ ô-tô (Ảnh: THU TRANG)

Tương đương cấp trung học phổ thông

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư số 46/2026/TT-BGDĐT ban hành Điều lệ trường trung học nghề, nhằm tạo cơ sở pháp lý thống nhất về tổ chức và hoạt động của trường trung học nghề.

Thông tư được ban hành góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý cho mô hình trường trung học nghề - loại hình cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc hệ thống giáo dục quốc dân được thành lập để thực hiện chương trình giáo dục trung học nghề nhằm thực hiện hiệu quả công tác phân luồng học sinh sau trung học cơ sở và từng bước đáp ứng nhu cầu nhân lực của xã hội.

Theo Điều lệ, trường trung học nghề là cơ sở giáo dục nghề nghiệp tương đương cấp trung học phổ thông, có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng, do Sở Giáo dục và Đào tạo quản lý.

Thêm cơ hội học tập cho học sinh sau trung học cơ sở

Mục tiêu của trường trung học nghề là giáo dục học sinh sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở theo mô hình tích hợp giữa học văn hóa và chuyên môn nghề.

Với mô hình trường trung học nghề, người học không chỉ được tiếp tục học các nội dung văn hóa cốt lõi của chương trình trung học phổ thông mà còn được đào tạo nghề ngay trong quá trình học tập. Cách tiếp cận này giúp học sinh sớm hình thành kỹ năng nghề nghiệp, định hướng nghề nghiệp rõ ràng hơn và có nhiều lựa chọn sau khi tốt nghiệp.

Bên cạnh mục tiêu đào tạo, trường trung học nghề có trách nhiệm thực hiện tư vấn nghề nghiệp, hướng nghiệp, hỗ trợ việc làm và hỗ trợ học sinh khởi nghiệp. Sau khi tốt nghiệp, người học có thể tham gia thị trường lao động hoặc tiếp tục học lên các trình độ cao hơn theo quy định.

Khuyến khích doanh nghiệp tham gia quá trình đào tạo

Điểm nổi bật của Điều lệ là nhấn mạnh vai trò của doanh nghiệp trong quá trình đào tạo, qua đó tăng cường sự gắn kết giữa giáo dục nghề nghiệp với nhu cầu của thị trường lao động.

Theo quy định, chương trình giáo dục trung học nghề được tổ chức theo hướng kết hợp giữa đào tạo tại trường với thực hành, thực tập tại doanh nghiệp nhằm nâng cao năng lực thực hành và khả năng thích ứng nghề nghiệp của người học.

Điều lệ khuyến khích doanh nghiệp tham gia vào nhiều khâu của quá trình đào tạo như xây dựng chương trình, giáo trình; tham gia giảng dạy, hướng dẫn thực hành, thực tập; đánh giá kết quả học tập; tư vấn nghề nghiệp và hỗ trợ tuyển dụng người học sau tốt nghiệp.

Nhà trường cũng có trách nhiệm chủ động phối hợp với doanh nghiệp trong việc xác định nhu cầu nhân lực, tổ chức thực hành, thực tập, nâng cao kỹ năng nghề cho người học và tạo cơ hội tiếp cận môi trường làm việc thực tế ngay trong quá trình đào tạo.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp được khuyến khích có cơ chế hỗ trợ tài chính, trang thiết bị phục vụ đào tạo bảo đảm quy định pháp luật; tham gia góp ý về cơ cấu ngành nghề đào tạo, hỗ trợ tiếp nhận người học sau tốt nghiệp và tham gia đánh giá chất lượng đào tạo của nhà trường.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc tăng cường mối liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng tốt hơn nhu cầu nhân lực của nền kinh tế, đồng thời tạo thêm cơ hội việc làm cho người học sau khi tốt nghiệp.

Đổi mới theo hướng hiện đại

Điều lệ dành nhiều nội dung cho việc nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp và đổi mới hoạt động của nhà trường theo hướng hiện đại.

Theo đó, các trường trung học nghề có trách nhiệm xây dựng hệ thống bảo đảm chất lượng bên trong; thực hiện tự đánh giá định kỳ và tham gia kiểm định chất lượng giáo dục nghề nghiệp theo quy định. Nhà trường phải công khai các điều kiện bảo đảm chất lượng đào tạo, cam kết chất lượng giáo dục và thực hiện trách nhiệm giải trình trước người học, xã hội và cơ quan quản lý nhà nước.

Các trường trung học nghề được định hướng triển khai chuyển đổi số trong quản lý và dạy học; ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo theo hướng an toàn, hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương và cơ sở giáo dục. Hệ thống hồ sơ quản lý hoạt động giáo dục cũng được từng bước chuyển đổi sang môi trường điện tử, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị nhà trường.

THANH XUÂN