Trong hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục phổ thông năm học mới, Bộ GD-ĐT yêu cầu các trường học tư vấn các môn lựa chọn để học sinh khi nhập học lớp 10 đăng ký. Trường hợp các em có nhu cầu thay đổi môn học lựa chọn, nhà trường thực hiện đảm bảo quyền lợi học sinh.

Hiện, cấp THPT có các môn học, hoạt động giáo dục bắt buộc gồm: ngữ văn; toán; ngoại ngữ 1; lịch sử; giáo dục thể chất; giáo dục quốc phòng và an ninh; hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp; nội dung giáo dục của địa phương. 

Học sinh THPT sẽ chọn 4 môn học trong 9 môn lựa chọn gồm: địa lý; giáo dục kinh tế và pháp luật; vật lý; hóa học; sinh học; công nghệ; tin học; âm nhạc; mỹ thuật.

Hiệu trưởng Trường THPT Việt Đức tư vấn cho học sinh và phụ huynh về cách thức lựa chọn môn học khi vào lớp 10 năm học tới. ẢNH: TRƯỜNG THPT VIỆT ĐỨC

Bộ GD-ĐT cũng khẳng định, "thông tin đang lan truyền trên mạng xã hội cho rằng "môn lịch sử là môn học tự chọn" ở cấp THPT là không đúng" và cho biết, theo Chương trình giáo dục phổ thông hiện hành, lịch sử là môn học bắt buộc đối với tất cả học sinh cấp THPT, với thời lượng 52 tiết/năm học.

Quy định này được ban hành tại Thông tư 13/2022/TT-BGDĐT ngày 3.8.2022 và được thực hiện từ năm học 2022 - 2023.

Ngoài phần nội dung bắt buộc, chương trình môn lịch sử còn có các chuyên đề học tập lựa chọn, với thời lượng 35 tiết/năm học. Việc có thêm các chuyên đề học tập lựa chọn không có nghĩa lịch sử là môn học tự chọn.

Tuy đã thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông mới được 5 năm nhưng thực tế cho thấy, nhiều học sinh và phụ huynh vẫn lúng túng trước các tổ hợp môn học có thể tác động đến định hướng học tập và nghề nghiệp trong tương lai. 

Chính vì vậy, sau khi có kết quả tuyển sinh vào lớp 10, nhiều trường THPT trên địa bàn Hà Nội đã tổ chức các buổi gặp mặt, tư vấn chuyên sâu cho phụ huynh và học sinh trúng tuyển nhằm giúp các em lựa chọn môn học phù hợp.

Cô Nguyễn Bội Quỳnh, Hiệu trưởng Trường THPT Việt Đức (Hà Nội), nêu thực tế nếu công tác tư vấn lựa chọn môn học được tổ chức sớm và bài bản trước khi học sinh nhập học thì việc đổi môn học lựa chọn trong quá trình học sẽ ít xảy ra. 

Theo cô Quỳnh, những năm đầu tổ chức dạy học tự chọn, nhiều học sinh từng có tâm lý "né" các môn khoa học tự nhiên vì cho rằng khó học, chọn tổ hợp khoa học xã hội với mong muốn "ăn điểm dễ". Tuy nhiên, khi bước vào lớp 11 - lớp 12, các em mới nhận ra những môn học này không phục vụ cho ngành mình định theo học ở bậc đại học.

Do vậy, băn khoăn trong chọn tổ hợp môn học vì các em từ THCS lên chưa hiểu rõ các tổ hợp, các môn học lựa chọn là thế nào, rồi các chuyên đề học tập ra sao? Những nội dung này các trường THPT sẽ phải tư vấn rất rõ cho cha mẹ cũng như học sinh trước khi làm hồ sơ nhập học vào lớp 10.

Do vậy, việc xây dựng tổ hợp môn học lựa chọn và tư vấn cho học sinh, phụ huynh rất quan trọng ở việc gắn kết với các khối thi theo các trường đại học của các em sau này. Đảm bảo khi xây dựng các tổ hợp lựa chọn thì ít nhất các em sẽ có cơ hội thi được 2 - 3 tổ hợp tuyển sinh đại học, đồng nghĩa thêm nhiều cánh cửa cho tương lai của mình. 

Các chuyên gia hướng nghiệp cho rằng, trong bối cảnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và kinh tế xanh đang làm thay đổi mạnh mẽ thị trường lao động, công tác hướng nghiệp cần được triển khai từ sớm, thay vì đợi đến những năm cuối cấp THPT. Việc lựa chọn tổ hợp môn học ở lớp 10 chính là một trong những bước khởi đầu quan trọng của hành trình hướng nghiệp.