Học sinh Trường Tiểu học Bùi Quốc Khái (phường Hoàng Liệt, Hà Nội) tham gia hoạt động Trung thu tại trường. Ảnh: NTCC

Quy định này không đồng nghĩa với việc mọi hình thức phụ huynh đồng hành cùng nhà trường đều bị cấm. Vấn đề cốt lõi là xác định đúng mục đích, chủ thể tiếp nhận, cách thức hỗ trợ và trách nhiệm quản lý, thay vì duy trì một khoản quỹ chung để chi cho nhiều hoạt động khác nhau.

Xử lý tiền quỹ đã thu

Đây là vấn đề được nhiều phụ huynh quan tâm khi năm học 2026-2027 đã bắt đầu được hai tháng, trong khi một số lớp đã thu quỹ từ đầu năm để tổ chức các hoạt động trong năm học.

Bà Nguyễn Thị Vân Hồng - Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Chương Dương (Hà Nội) cho rằng, các lớp cần họp lại, công khai số tiền đã thu, đã chi và số dư, sau đó thống nhất phương án xử lý. Việc hoàn trả hoặc sử dụng số tiền còn lại cần được trao đổi rõ ràng, bảo đảm quyền lợi của những người đã đóng góp.

Thực tế, một số trường đã chủ động yêu cầu các lớp rà soát quỹ, công khai thu chi và xử lý phần tiền chưa sử dụng trước thời điểm quy định mới có hiệu lực. Đây là kinh nghiệm có thể tham khảo trong giai đoạn chuyển tiếp.

Với các khoản đã chi, Ban đại diện cần công khai nội dung, số tiền, mục đích và chứng từ để phụ huynh giám sát. Số dư cần được rà soát, thông báo và thống nhất phương án xử lý theo hướng dẫn của cơ quan quản lý giáo dục có thẩm quyền; không tự ý chuyển sang quỹ mới hoặc giữ lại để chi cho các mục đích chưa rõ ràng.

Chuyên gia giáo dục Tô Thụy Diễm Quyên - nhà sáng lập InnEdu cũng nhấn mạnh, việc công khai số dư và lấy ý kiến phụ huynh về cách xử lý khoản tiền đã thu, căn cứ hướng dẫn của cơ quan quản lý giáo dục địa phương. Theo bà, cần giải quyết rõ các khoản tiền cũ để tránh trở thành nguyên nhân gây tranh cãi mới.

Cần lưu ý, quy định chuyển tiếp của Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT đề cập đến nhiệm kỳ của Ban đại diện đã được thành lập, nhưng không đồng nghĩa với việc đã có một quy trình xử lý số dư quỹ cũ áp dụng chung cho mọi lớp. Vì vậy, việc rà soát, công khai và xử lý các khoản tiền đã thu cần được thực hiện thận trọng, tránh phát sinh tranh chấp giữa phụ huynh và nhà trường.

Không được đặt ra khoản đóng góp bắt buộc

Các hoạt động như Trung thu, văn nghệ, cắm trại, trải nghiệm, ngoại khóa thường diễn ra trong năm học. Khi không còn quỹ chung do Ban đại diện quản lý, việc duy trì các hoạt động này cần được tổ chức như thế nào?

Trước hết, cần phân biệt hoạt động thuộc nhiệm vụ của nhà trường với hoạt động hỗ trợ cụ thể từ phụ huynh. Các khoản chi của cơ sở giáo dục phải được thực hiện theo cơ chế tài chính áp dụng, dự toán và các quy định có liên quan. Với trường công lập, việc sử dụng ngân sách phải tuân thủ Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15; việc vận động, tiếp nhận và sử dụng tài trợ cho cơ sở giáo dục phải thực hiện theo Thông tư 16/2018/TT-BGDĐT và các văn bản liên quan.

Đặc biệt, Điều 10 và Điều 17 của Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT quy định giới hạn hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh, trong đó không được đặt ra khoản đóng góp bắt buộc, gây áp lực hỗ trợ hoặc sử dụng tiền hỗ trợ dành cho hoạt động của Ban đại diện để chi cho những nội dung thuộc trách nhiệm của cơ sở giáo dục.

Như vậy, không thể mặc định chuyển các khoản chi thuộc trách nhiệm của nhà trường sang phụ huynh. Nếu cần thêm nguồn lực cho một hoạt động cụ thể, phải xác định đúng hình thức hỗ trợ, chủ thể tiếp nhận và quy trình thực hiện. Đối với hoạt động hỗ trợ Ban đại diện, cha mẹ học sinh có thể tự nguyện cung cấp hàng hóa, dịch vụ hoặc thanh toán trực tiếp cho đơn vị cung cấp theo quy định mới; Ban đại diện không được thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền hỗ trợ.

Trong thực tế, một số trường tại TPHCM đã không tổ chức thu quỹ lớp, quỹ trường trong nhiều năm. Tại Trường Tiểu học Hiệp Tân (phường Phú Thạnh), nhà trường chủ động dự trù kinh phí hoạt động, đồng thời kết nối các đơn vị có nhu cầu hỗ trợ chương trình giáo dục bằng hiện vật hoặc dịch vụ.

Khi không có nguồn hỗ trợ, nhà trường điều chỉnh quy mô hoặc hình thức tổ chức cho phù hợp. Chẳng hạn, hoạt động Trung thu có thể chuyển sang trò chơi tập thể, đố vui thay vì tổ chức chương trình tốn kém. Đại diện nhà trường cho biết không phải hoạt động nào dành cho học sinh cũng cần kinh phí lớn.

Kinh nghiệm này cho thấy, không thu quỹ lớp, quỹ trường không đồng nghĩa với việc các hoạt động giáo dục bị đình trệ. Nhà trường cần chủ động sử dụng kinh phí được cấp, xây dựng kế hoạch phù hợp với điều kiện thực tế và phát huy vai trò kết nối của Ban đại diện cha mẹ học sinh.

Sau ngày 15/11, điều quan trọng là bảo đảm sự đồng hành giữa gia đình và nhà trường trên tinh thần tự nguyện, minh bạch, đúng trách nhiệm. Nhà trường cần công khai kinh phí, Ban đại diện thực hiện đúng vai trò phối hợp, phụ huynh được biết rõ mục đích hỗ trợ và tự quyết định việc tham gia.

Theo Thu Hương/daidoanket.vn

https://daidoanket.vn/bo-quy-phu-huynh-dua-su-dong-hanh-ve-dung-ban-chat-tu-nguyen-minh-bach.html