Thí sinh dự thi vào lớp 10 THPT tại Hà Nội năm học 2026-2027. Ảnh: Quang Vinh.

Đa dạng phương thức thi  - xét tuyển

Kỳ tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2027-2028 đang ghi nhận những thay đổi đáng chú ý khi các địa phương chủ động lựa chọn phương thức phù hợp với điều kiện thực tế. Đến ngày 8/11, TP Huế, An Giang, Lâm Đồng và Cà Mau đã công bố phương án hoặc chủ trương xét tuyển đối với phần lớn trường THPT công lập hệ đại trà. Trong khi đó, TPHCM nghiên cứu kết hợp thi tuyển với xét tuyển, còn Hà Nội chưa công bố phương án chính thức.

Tại TP Huế, UBND thành phố đã đồng ý chủ trương không tổ chức thi tuyển vào lớp 10 đối với hầu hết trường THPT công lập. Thay vào đó, học sinh được xét tuyển dựa trên kết quả học tập ở bậc THCS và địa bàn cư trú, hướng tới mục tiêu giảm áp lực thi cử, tạo điều kiện để các em học tập gần nơi sinh sống.

Theo ông Nguyễn Tân - Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) TP Huế, trong tổng số 37 trường THPT công lập, chỉ có 3 trường áp dụng phương thức tuyển sinh riêng do đặc thù mô hình hoặc mức độ cạnh tranh đầu vào. Học sinh đăng ký vào Trường THPT Hai Bà Trưng và Trường THPT Nguyễn Huệ vẫn phải tham gia bài thi Toán, Ngữ văn. Phương án tuyển sinh của Trường THPT chuyên Quốc Học Huế chưa được công bố chi tiết.

Tại An Giang, địa phương dự kiến chỉ tổ chức thi tuyển đối với trường THPT chuyên, các trường THPT không chuyên chuyển sang xét tuyển học bạ. Theo ông Huỳnh Văn Hóa -Phó Giám đốc Sở GDĐT An Giang, học sinh có thể đăng ký tối đa hai nguyện vọng vào các trường theo quy định.

Trong khi đó, Lâm Đồng và Cà Mau tiếp tục duy trì phương thức xét tuyển học bạ đối với hệ THPT đại trà như năm học trước. Như vậy, xu hướng chung tại bốn địa phương là giảm tổ chức thi tuyển trên diện rộng, thay bằng đánh giá kết quả học tập trong quá trình học THCS.

Ở chiều ngược lại, Hải Phòng đã công bố tiếp tục tổ chức thi tuyển đối với cả trường THPT công lập không chuyên và trường chuyên trong năm học 2027-2028.

Tại TPHCM, Sở GDĐT đang nghiên cứu phương án kết hợp linh hoạt giữa thi tuyển và xét tuyển, dự kiến mở rộng xét tuyển ở một số trường có điều kiện đặc thù như trường có số lượng đăng ký nguyện vọng đầu tiên thấp hơn chỉ tiêu, trường ở khu vực có ít trường THCS hoặc có điểm chuẩn đầu vào thấp trong nhiều năm liên tiếp. Thành phố cũng đặt yêu cầu xây dựng tiêu chí đánh giá khách quan, thống nhất.

Với Hà Nội, Sở GDĐT cho biết sẽ xây dựng phương án tuyển sinh sau khi Bộ GDĐT ban hành quy chế mới. Do đó, hiện chưa có căn cứ để khẳng định thành phố sẽ tiếp tục thi ba môn, chuyển sang hai môn hay áp dụng phương thức khác.

Giảm áp lực nhưng phải bảo đảm công bằng

Những thay đổi trên diễn ra trong bối cảnh Bộ GDĐT lấy ý kiến dự thảo Thông tư ban hành Quy chế tiếp nhận học sinh đầu cấp giáo dục phổ thông. Dự thảo đề xuất ba phương thức tuyển sinh lớp 10 gồm xét tuyển, thi tuyển hoặc kết hợp thi tuyển với xét tuyển.

Đối với địa phương tổ chức thi tuyển vào lớp 10 trường THPT không chuyên, hai môn bắt buộc dự kiến là Toán và Ngữ văn. Thời gian làm bài môn Ngữ văn là 120 phút, môn Toán từ 90 đến 120 phút. Học sinh đăng ký vào trường chuyên phải thực hiện thêm bài thi môn chuyên tương ứng.

Theo ông Thái Văn Tài - Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông (Bộ GDĐT), việc giảm số môn thi nhằm hạn chế áp lực, tránh tình trạng học sinh tập trung quá nhiều vào những môn được lựa chọn làm môn thi tuyển sinh. Kỳ thi không nên trở thành mục tiêu chi phối toàn bộ quá trình học tập, khiến các em bỏ qua những lĩnh vực kiến thức khác và hạn chế cơ hội phát hiện năng lực, sở trường.

Tuy nhiên, giảm số môn thi hay chuyển sang xét tuyển không đồng nghĩa áp lực cạnh tranh sẽ tự động biến mất. Khi học bạ trở thành căn cứ quan trọng để tuyển sinh, ngành giáo dục cần kiểm soát chất lượng đánh giá giữa các trường, tránh để học sinh chịu thiệt do sự khác biệt trong cách kiểm tra, cho điểm.

TS Nguyễn Tùng Lâm - Chủ tịch Hội Tâm lý Giáo dục Hà Nội cho rằng, nếu xét tuyển dựa trên kết quả học tập và rèn luyện ở THCS, cần bảo đảm tính công bằng trong đánh giá giữa các cơ sở giáo dục. Việc thay đổi phương thức tuyển sinh cũng phải đi cùng nâng cao chất lượng giáo dục và mở rộng lựa chọn trường học cho học sinh.

Bên cạnh yêu cầu công bằng, bài toán chỗ học vẫn là yếu tố quyết định. Năm học vừa qua, cả nước có khoảng 1,5 triệu học sinh tốt nghiệp THCS, trong khi hệ thống trường THPT có gần 1,2 triệu suất học lớp 10. Khoảng cách giữa số lượng học sinh và khả năng tiếp nhận của trường lớp cho thấy áp lực tuyển sinh không chỉ nằm ở cách thức tổ chức kỳ thi mà còn liên quan trực tiếp đến năng lực đáp ứng của hệ thống giáo dục.

Vì vậy, dù lựa chọn thi tuyển, xét tuyển hay kết hợp hai phương thức, các địa phương vẫn cần dự báo chính xác quy mô học sinh, phân bổ chỉ tiêu hợp lý, đầu tư cơ sở vật chất và mở rộng các lựa chọn học tập. Việc công bố phương án tuyển sinh sớm cũng rất cần thiết để học sinh, phụ huynh chủ động xây dựng kế hoạch học tập, tránh tâm lý chạy theo những thông tin chưa được kiểm chứng.

Theo Thu Hương/

https://daidoanket.vn/tuyen-sinh-vao-lop-10-nam-hoc-2027-2028-cac-dia-phuong-bat-dau-chuyen-huong.html