11
/
203490
Chào mừng Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11: Vị thế người thầy
chao-mung-ngay-nha-giao-viet-nam-20-11-vi-the-nguoi-thay
news

Chào mừng Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11: Vị thế người thầy

Thứ 6, 20/11/2026 | 08:52:10
59 lượt xem

Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 không chỉ là dịp tôn vinh những đóng góp của đội ngũ nhà giáo mà còn là thời điểm nhìn nhận sâu sắc hơn về vị thế, sứ mệnh của nghề giáo trong bối cảnh mới. Khi trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng tham gia sâu vào hoạt động dạy và học, vai trò của người thầy đang có những thay đổi đáng kể. Công nghệ có thể mở rộng cánh cửa tri thức, hỗ trợ thiết kế bài giảng và cá nhân hóa việc học, nhưng không thể thay thế sự thấu hiểu, lòng nhân ái và trách nhiệm của người làm nghề

Chào mừng Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11: Vị thế người thầyBài ca “Người giáo viên Nhân dân” tại Lễ kỷ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 và tuyên dương Nhà giáo tiêu biểu năm 2026 diễn ra sáng 19/11. Ảnh: TTXVN

Người thầy không chỉ dạy kiến thức, mà còn dẫn dắt tư duy

Sự xuất hiện của AI đang làm thay đổi sâu sắc cách thức tiếp cận tri thức. Chỉ với một câu hỏi, học sinh có thể nhận được lời giải bài tập, bản tóm tắt tài liệu, một bài viết hoàn chỉnh hay những gợi ý học tập được cá nhân hóa. Những công việc vốn đòi hỏi nhiều thời gian tìm kiếm, tổng hợp nay có thể được thực hiện nhanh chóng nhờ các công cụ số.

Trong bối cảnh ấy, giá trị của người thầy không còn chủ yếu nằm ở khả năng truyền đạt hay ghi nhớ kiến thức, mà ngày càng thể hiện ở việc giúp học sinh biết cách tư duy, lựa chọn và sử dụng tri thức. Giáo viên phải hướng dẫn các em biết đặt câu hỏi, kiểm chứng thông tin, nhận diện những câu trả lời sai lệch, đồng thời hình thành năng lực tự học và tư duy phản biện.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT)Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh: “Công nghệ có thể hỗ trợ tiếp cận tri thức, thiết kế hoạt động học tập và đánh giá; nhưng sự thấu hiểu, tình yêu thương, khả năng khích lệ và nêu gương vẫn là những giá trị cốt lõi của nghề dạy học”.

Theo Bộ trưởng, dù chương trình, cơ sở vật chất hay công nghệ hiện đại đến đâu, người thầy vẫn là người trực tiếp tổ chức quá trình giáo dục, khơi dậy tiềm năng, hình thành nhân cách và nuôi dưỡng khát vọng của người học. Đây cũng là điểm khác biệt căn bản giữa một công cụ cung cấp thông tin và một chủ thể thực hiện hoạt động giáo dục.

Thực tế, AI có thể đưa ra lời giải một bài toán nhưng không thể thay thế hoàn toàn quá trình giáo viên quan sát, phát hiện học sinh đang vướng mắc ở đâu để có cách hướng dẫn phù hợp. Một công cụ có thể tạo ra bài văn trôi chảy, nhưng không thể thay học sinh tích lũy trải nghiệm, hình thành cảm xúc và xây dựng quan điểm riêng.

 Khai giảng năm học 2026-2027 tại phường Yên Sở (Hà Nội). Ảnh: N.An Khai giảng năm học 2026-2027 tại phường Yên Sở (Hà Nội). Ảnh: N.An

Vì vậy, lớp học trong kỷ nguyên AI cần chuyển từ cách tiếp cận nặng về truyền đạt sang tổ chức các hoạt động khám phá, thực hành và giải quyết vấn đề. Giáo viên không nhất thiết phải biết tất cả câu trả lời, nhưng cần biết cách khơi gợi để học sinh tự tìm kiếm, biết nghi ngờ, kiểm chứng và chịu trách nhiệm với những gì mình tiếp nhận.

Đặc biệt, khi AI ngày càng tham gia vào quá trình học tập, người thầy còn có trách nhiệm hình thành cho học sinh đạo đức số, ý thức tôn trọng bản quyền, bảo vệ dữ liệu cá nhân và sử dụng công nghệ có trách nhiệm. Đây là những năng lực không thể hình thành chỉ bằng việc hướng dẫn học sinh sử dụng một phần mềm hay công cụ mới, mà cần được bồi đắp thông qua quá trình giáo dục và sự nêu gương của thầy cô.

Không để khoảng cách số trở thành trở ngại giáo dục

Tuy nhiên, để đảm nhận vai trò mới trong kỷ nguyên AI, trước hết người thầy cần được bảo đảm những điều kiện cần thiết cho hoạt động dạy học và phát triển chuyên môn. Bởi yêu cầu đổi mới sẽ khó trở thành hiện thực nếu giáo viên vẫn phải đối mặt với những thiếu thốn căn bản về nhân lực, cơ sở vật chất và cơ hội tiếp cận công nghệ.

Cô Nguyễn Thị Vân Nhi, giáo viên Ngữ văn Trường Tiểu học và THCS Hồng Thủy, xã A Lưới 1, thành phố Huế, chia sẻ nơi cô công tác còn nhiều gian khó, học sinh chủ yếu là người dân tộc thiểu số. Giáo viên tiểu học ở đây không chỉ dạy chữ mà còn phải làm người phiên dịch do rào cản ngôn ngữ giữa thầy cô và học trò. Cô mong muốn giảm sĩ số học sinh mỗi lớp, tăng cường số lượng giáo viên và ưu tiên đầu tư cơ sở vật chất để giáo viên, học sinh vùng khó có thêm cơ hội tiếp cận công nghệ, chuyển đổi số.

Một góc nhìn khác đến từ cô Lý Móc Làu, giáo viên Trường Mầm non Hải Sơn, tỉnh Quảng Ninh. Từ thực tế công tác tại vùng sâu, vùng xa, cô cho biết những chính sách dành cho giáo dục thời gian qua đã góp phần nâng tỷ lệ trẻ ra lớp, giúp người dân yên tâm phát triển kinh tế gia đình. Tuy nhiên, cô mong muốn tiếp tục có những chính sách ưu tiên, quan tâm đến trẻ em ở địa bàn khó khăn.

Những chia sẻ này cho thấy, dù giáo dục đang bước vào kỷ nguyên công nghệ, những yêu cầu căn bản của nghề giáo vẫn hiện hữu: làm sao để mỗi học sinh được đến trường, được học tập trong điều kiện tốt hơn và có cơ hội phát triển năng lực của mình. Với giáo viên vùng khó, đổi mới không chỉ là đưa AI vào bài giảng mà trước hết còn là vượt qua rào cản ngôn ngữ, thiếu thốn cơ sở vật chất và khoảng cách tiếp cận tri thức.

Chính sách song hành với yêu cầu đổi mới

Để người thầy thích ứng với những thay đổi của thời đại, bên cạnh nỗ lực tự học, tự đổi mới của mỗi cá nhân, cần có những chính sách đủ mạnh nhằm nâng cao vị thế, cải thiện đời sống và tạo điều kiện để nhà giáo yên tâm cống hiến.

Năm 2026 đánh dấu nhiều chuyển biến quan trọng về chính sách đối với đội ngũ nhà giáo. Luật Nhà giáo năm 2025 (Luật số 73/2025/QH15) chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, lần đầu tiên thiết lập một khuôn khổ pháp lý riêng, toàn diện hơn cho nghề giáo. Luật khẳng định vị thế, bảo vệ danh dự, uy tín của nhà giáo; quy định nguyên tắc lương nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp, đồng thời đặt ra các chính sách hỗ trợ, thu hút và trọng dụng người có năng lực vào ngành.

Đáng chú ý, Nghị định số 182/2026/NĐ-CP của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 7/7/2026, quy định chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục và nhân sự hỗ trợ giáo dục tại các cơ sở giáo dục công lập. Mức phụ cấp được quy định từ 20% đến 80%, tùy theo cấp học, tính chất công việc và địa bàn công tác.

TS Vũ Minh Đức, Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục (Bộ GDĐT), cho rằng nâng cao sức hấp dẫn của nghề giáo không chỉ dựa vào chính sách tiền lương, phụ cấp mà còn phải xây dựng môi trường làm việc thực chất, cắt giảm hồ sơ, sổ sách và những nhiệm vụ hành chính không cần thiết, để giáo viên tập trung cho hoạt động chuyên môn.

Những chính sách này cho thấy yêu cầu phát triển đội ngũ nhà giáo đang được tiếp cận trên cả hai phương diện: bảo đảm điều kiện nghề nghiệp và nâng cao năng lực đáp ứng yêu cầu mới. Tuy nhiên, chính sách chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được triển khai đồng bộ, đi vào đời sống của từng giáo viên, nhất là những người đang công tác ở địa bàn khó khăn.

Tuyên dương Nhà giáo tiêu biểu 2026

Sáng 19/11, tại Hà Nội, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Lễ kỷ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 và tuyên dương Nhà giáo tiêu biểu năm 2026. Năm 2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo xét chọn, tôn vinh 335 nhà giáo tiêu biểu đại diện cho các cấp học, trình độ đào tạo, loại hình cơ sở giáo dục, trong đó có 21 nhà giáo là người dân tộc thiểu số.

Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh: Nghị quyết số 71-NQ/TW khẳng định giáo dục và đào tạo quyết định tương lai dân tộc, đồng thời đặt ra yêu cầu mới đối với ngành Giáo dục và đội ngũ nhà giáo. Trước đòi hỏi ngày càng cao về chất lượng nguồn nhân lực, giáo dục có trách nhiệm trang bị tri thức, kỹ năng cho thế hệ trẻ, đồng thời bồi đắp nhân cách, nuôi dưỡng lòng yêu nước, lòng nhân ái, sự trung thực, ý thức trách nhiệm và khát vọng cống hiến.

Đề cập đến những thay đổi trong dạy và học khi trí tuệ nhân tạo phát triển, học sinh có thể tiếp cận nhiều nguồn tri thức, Thứ trưởng nhấn mạnh: Công nghệ có thể cung cấp thông tin nhưng không thể thay thế sự thấu hiểu, tình yêu thương và truyền cảm hứng. Thầy cô cần giúp học sinh biết suy nghĩ độc lập, hình thành phương pháp tự học, tinh thần học tập suốt đời và khả năng tự lựa chọn điều đúng đắn.

Thứ trưởng mong muốn đội ngũ nhà giáo tiên phong đổi mới phương pháp giáo dục, không ngừng tự học, nêu gương về đạo đức, sự tận tụy và văn hóa ứng xử. Cùng với việc chuẩn bị cho học sinh, sinh viên trở thành công dân số, công dân toàn cầu, các nhà trường cần chú trọng giáo dục lịch sử, văn hóa, đạo đức, lối sống, giúp các em giữ gìn và phát huy những phẩm chất của con người Việt Nam như yêu nước, đoàn kết, tự cường, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỷ cương và sáng tạo.

Tri ân các thế hệ nhà giáo, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng gửi lời cảm ơn tới những thầy cô vẫn lặng lẽ, tận tụy với nghề ở khắp các vùng miền.

Chúc mừng các nhà giáo tiêu biểu năm 2026, Thứ trưởng mong các thầy cô tiếp tục lan tỏa tinh thần đổi mới, lòng yêu nghề và tình thương học trò, truyền cảm hứng cho đồng nghiệp, đồng thời đóng góp kinh nghiệm thực tiễn vào quá trình hoàn thiện chính sách giáo dục. Thứ trưởng cho rằng, kết quả của giáo dục còn được thể hiện qua sự trưởng thành của mỗi học trò, niềm tin của phụ huynh, xã hội và niềm vui được làm nghề của các thầy cô. H.Hà

Theo Thu Hương/daidoanket.vn

https://daidoanket.vn/chao-mung-ngay-nha-giao-viet-nam-20-11-vi-the-nguoi-thay.html

  • Từ khóa

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn: Tri ân nhà giáo cần được thể hiện bằng chính sách đãi ngộ thiết thực

Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn trao đổi với Báo Điện tử Chính phủ về những thay đổi cần thiết để giáo...
08:26 - 20/11/2026
206 lượt xem

TỔNG THUẬT: Lãnh đạo Chính phủ, Quốc hội gặp mặt nhà giáo tiêu biểu nhân ngày 20/11

Chiều 19/11, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã gặp mặt các nhà giáo tiêu biểu năm 2026 nhân...
07:05 - 20/11/2026
176 lượt xem

Người thầy đặt tương lai việc làm của sinh viên vào lời cam kết

Hơn 25 năm gắn bó với giáo dục, TS Lê Lâm, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Đại Việt Sài Gòn, luôn trăn trở với những sinh viên có...
15:29 - 19/11/2026
519 lượt xem

Tôn vinh 335 nhà giáo tiêu biểu năm 2026

Năm 2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) lựa chọn, tôn vinh 335 nhà giáo tiêu biểu, đại diện cho các cấp học, trình độ đào tạo và các vùng miền trên cả...
14:36 - 19/11/2026
231 lượt xem

Tuyển sinh đại học 2027: Học sinh cần chuẩn bị gì?

Danh mục phương thức xét tuyển đại học (ĐH) năm 2027 được chuẩn hóa còn 11 phương thức, mỗi chương trình đào tạo được sử dụng tối đa 3 phương thức. Những...
08:47 - 19/11/2026
190 lượt xem
pixel