Để giải đáp nội dung trên Luật sư Nguyễn Thị Phong Lan (Đoàn Luật sư TP Hà Nội), Giám đốc Công ty Luật TNHH Intelico giải đáp về vấn đề này như sau:

Luật sư Nguyễn Thị Phong Lan

1. Quy định của pháp luật về người Việt Nam định cư ở nước ngoài

Khoản 3 Điều 3 Luật Quốc tịch Việt Nam năm 2008 quy định: "Người Việt Nam định cư ở nước ngoài là công dân Việt Nam và người gốc Việt Nam cư trú, sinh sống lâu dài ở nước ngoài". Theo đó, người Việt Nam định cư ở nước ngoài hay còn gọi là Việt kiều, kiều bào bao gồm hai nhóm:

- Là công dân Việt Nam (người có quốc tịch Việt Nam) cư trú, sinh sống lâu dài ở nước ngoài;

- Là người gốc Việt Nam cư trú, sinh sống lâu dài ở nước ngoài.

2. Quy định pháp luật về việc mua nhà đất của người Việt Nam định cư ở nước ngoài 

- Đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài là công dân Việt Nam (người có quốc tịch Việt Nam)

Luật Đất đai 2024 quy định người Việt Nam định cư ở nước ngoài có quốc tịch Việt Nam là công dân Việt Nam, có quyền, nghĩa vụ sử dụng đất như cá nhân trong nước. Theo đó, người Việt Nam định cư ở nước ngoài có quốc tịch Việt Nam được trực tiếp mua nhà, đất như công dân Việt Nam ở trong nước.

Căn cứ Điều 3 Nghị định 95/2024/NĐ-CP, các loại giấy tờ chứng minh đối tượng là cá nhân được sở hữu nhà tại Việt Nam áp dụng đối với công dân Việt Nam thì phải có thẻ căn cước, hộ chiếu Việt Nam hoặc các giấy tờ khác có giá trị chứng minh quốc tịch Việt Nam. Ngoài ra, người Việt Nam định cư ở nước ngoài là công dân Việt Nam phải có hộ chiếu Việt Nam còn giá trị có đóng dấu nhập cảnh vào Việt Nam tại thời điểm mua nhà đất.

Khi làm thủ tục công chứng hợp đồng mua bán nhà, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất tại các tổ chức công chứng và làm thủ tục đăng ký sang tên tại các chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai thì Việt kiều là công dân Việt Nam phải có các giấy tờ chứng minh mình có quốc tịch Việt Nam để chứng minh mình có quyền mua bán nhà đất.

- Đối với người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài 

Khoản 1 điều 44 của Luật Đất đai 2024 quy định: "Người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài được phép nhập cảnh vào Việt Nam thì được sở hữu nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở tại Việt Nam, có quyền sử dụng đất ở do nhận chuyển quyền sử dụng đất ở trong các dự án phát triển nhà ở".

Theo đó, người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài sở hữu nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở và nhận chuyển quyền sử dụng đất ở trong các dự án phát triển nhà ở.

Căn cứ Điều 3 Nghị định 95/2024/NĐ-CP các loại giấy tờ chứng minh đối tượng là cá nhân được sở hữu nhà tại Việt Nam áp dụng đối với người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài thì phải có hộ chiếu nước ngoài hoặc giấy tờ có giá trị đi lại quốc tế theo pháp luật về xuất nhập cảnh và giấy tờ xác nhận là người gốc Việt Nam theo quy định của pháp luật về quốc tịch. Cơ quan cấp giấy tờ xác nhận người gốc Việt Nam là sở tư pháp hoặc cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam, nơi người gốc Việt Nam cư trú vào thời điểm nộp hồ sơ hoặc Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài thuộc Bộ Ngoại giao.

Để chứng minh điều kiện được sở hữu nhà, người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài phải có hộ chiếu còn giá trị có đóng dấu nhập cảnh vào Việt Nam hoặc giấy tờ có giá trị đi lại quốc tế có đóng dấu kiểm chứng nhập cảnh vào Việt Nam tại thời điểm ký kết giao dịch về nhà đất. Khi có đủ những điều kiện trên, người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài mới được hưởng các quyền về nhà, đất theo quy định pháp luật.

4. Thủ tục người Việt Nam định cư ở nước ngoài mua nhà đất ở tại Việt Nam

Bước 1: Chuẩn bị các loại giấy tờ chứng minh có quyền mua nhà đất

- Người Việt Nam định cư ở nước ngoài có quốc tịch Việt Nam: hộ chiếu Việt Nam thì phải còn giá trị và có đóng dấu của cơ quan quản lý xuất nhập cảnh Việt Nam vào hộ chiếu;

-Người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài: hộ chiếu nước ngoài thì phải còn giá trị có đóng dấu của cơ quan quản lý xuất, nhập cảnh Việt Nam vào hộ chiếu và kèm theo giấy tờ chứng minh còn quốc tịch Việt Nam hoặc giấy tờ xác nhận là người gốc Việt Nam do Sở Tư pháp các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, hoặcỦy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài thuộc Bộ Ngoại giao.

Bước 2: Xác định loại nhà đất được quyền sở hữu

- Người Việt Nam định cư ở nước ngoài có quốc tịch Việt Nam được trực tiếp mua nhà, đất như công dân Việt Nam ở trong nước.

- Người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài sở hữu nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở và nhận chuyển quyền sử dụng đất ở trong các dự án phát triển nhà ở.

Bước 3: Kiểm tra giấy tờ pháp lý của nhà đất

Bước 4: Ký hợp đồng đặt cọc (nếu có).

Bước 5: Ký hợp đồng chuyển nhượng, mua bán tại văn phòng công chứng.

Bước 6: Nộp hồ sơ sang tên và nộp các loại thuế, lệ phí.

Duy Phách