Về nội dung này, Luật sư Hoàng Thị Ngọc Minh (Đoàn luật sư tỉnh Bắc Giang) - Công ty luật QR Law, Đường Xương Giang,TP Bắc Giang tư vấn như sau:

Luật sư Hoàng Thị Ngọc Minh

- Thời điểm mở thừa kế được xác định kể từ ngày bố mẹ bạn chết là năm 2018 nên tôi tư vấn dựa trên quy định của Bộ luật Dân sự 2015 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2017). 

- Bố mẹ bạn chết năm 2018 và để lại quyền sử dụng thửa đất 300m², hiện nay Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên bố, mẹ bạn nên đây được coi là di sản thừa kế mà bố, mẹ bạn để lại.

- Theo Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015, thời hiệu khởi kiện để yêu cầu chia di sản thừa kế đối với bất động sản là 30 năm kể từ thời điểm mở thừa kế nên thời hiệu khởi kiện yêu cầu chia di sản của bố mẹ bạn vẫn còn.

- Tuy nhiên, bạn không để lại thông tin rằng bố mẹ bạn có để lại di chúc hay không? Nên tôi có ý kiến tư vấn như sau:

1.Trường hợp bố, mẹ bạn để lại di chúc hợp pháp: có nội dung chỉ định bạn là người được nhận quyền sử dụng thửa đất, thì di chúc sẽ được ưu tiên thực hiện, bạn có quyền sử dụng thửa đất này hợp pháp, do trường hợp của bạn bố, mẹ bạn không có người thừa kế không phụ thuộc vào di chúc (theo Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015: con chưa thành niên, cha mẹ, vợ/chồng, con thành niên mất khả năng lao động). 

Trong trường hợp này, cháu A (con trai của anh bạn) không có quyền yêu cầu chia di sản thừa kế.

2.Trường hợp bố mẹ bạn không để lại di chúc (hoặc di chúc không hợp pháp), thì thửa đất 300m² sẽ được chia thừa kế theo pháp luật (theo Điều 650 Bộ luật Dân sự 2015).

Theo Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất là vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

Bố, mẹ bạn đều không có con riêng, con nuôi và bố, mẹ đều đã chết trước nên hàng thừa kế thứ nhất chỉ có bạn và anh trai bạn.

Do đó:

- Nếu anh trai bạn còn sống vào thời điểm bố mẹ bạn chết thì: bạn và anh trai là hai người đồng thừa kế hợp pháp, mỗi người được hưởng 50% giá trị của di sản (thửa đất 300m2).

Cháu A thuộc hàng thừa kế thứ hai không thuộc hàng thừa kế thứ nhất, nên không có quyền trực tiếp yêu cầu chia thừa kế thửa đất từ di sản của ông bà (bố mẹ bạn). 

Hoặc anh trai bạn có quyền thừa kế nhưng anh ấy tặng cho phần di sản của mình cho con thông qua văn bản hợp pháp, thì cháu A có thể yêu cầu phần di sản đó.

- Nếu anh trai bạn đã chết trước hoặc cùng thời điểm bố mẹ bạn chết (năm 2018), thì cháu A sẽ thuộc diện thừa kế thế vị và có quyền hưởng phần di sản mà anh trai bạn đáng lẽ được nhận nếu còn sống (theo Điều 652 Bộ luật Dân sự 2015). Khi đó cháu A có quyền yêu cầu chia thừa kế thửa đất 300m2 bố mẹ bạn để lại.

Như vậy, dựa trên thông tin bạn cung cấp, cháu A chỉ có quyền yêu cầu khởi kiện chia di sản thừa kế của bố, mẹ bạn trong trường hợp bố, mẹ bạn không có di chúc hợp pháp và anh trai bạn chết trước/cùng thời điểm bố mẹ bạn chết. 

Hoặc anh trai còn sống tại thời điểm bố, mẹ bạn chết nhưng đã chuyển giao quyền được hưởng di sản thừa kế như tặng cho phần di sản của mình cho cháu A theo quy định của pháp luật.

Duy Phách