Căn cứ nội dung bạn đọc Báo và Phát thanh, Truyền hình Bắc Ninh hỏi,Luật sư Hoàng Thị Ngọc Minh (Đoàn Luật sư Bắc Ninh), Công ty Luật TNHH QR Law, phường Bắc Giang, tỉnh Bắc Ninh tư vấn về nội dung này như sau:

Luật sư Hoàng Thị Ngọc Minh 

Trong thực tế, nhiều cặp vợ chồng vì muốn ràng buộc trách nhiệm của nhau trong đời sống hôn nhân nên đã lập các bản cam kết với nội dung: nếu một trong hai bên ngoại tình thì phải ra đi tay trắng, không được chia tài sản, không được quyền nuôi con và phải tự nguyện rời khỏi gia đình. Tuy nhiên, dưới góc độ pháp luật, những cam kết như vậy về cơ bản không có giá trị pháp lý để làm căn cứ buộc một bên phải thực hiện. Bởi lẽ:

Mặc dù vợ chồng có quyền tự do thỏa thuận về tài sản chung, nợ chung và việc nuôi con nhưng các nội dung thỏa thuận này không được trái pháp luật, không được xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân khác. Trong khi đó, các quyền về tài sản, quyền nuôi con, quyền yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền lợi hợp pháp là những quyền được pháp luật bảo hộ và không thể bị tước bỏ chỉ bằng một bản cam kết do các bên tự lập.

Thứ nhất, đối với nội dung “ngoại tình thì phải ra đi tay trắng, không được chia tài sản”, đây là thỏa thuận trái với các nguyên tắc giải quyết tài sản của vợ chồng khi ly hôn. Tài sản chung của vợ chồng được hình thành trên cơ sở công sức đóng góp của cả hai bên trong suốt thời kỳ hôn nhân. Dù một bên có lỗi do ngoại tình thì họ vẫn có quyền đối với phần tài sản thuộc sở hữu của mình. Pháp luật có thể xem xét yếu tố lỗi khi chia tài sản, nhưng không cho phép tước bỏ hoàn toàn quyền tài sản của một người chỉ vì họ vi phạm nghĩa vụ chung thủy. 

Vì vậy, điều khoản buộc người ngoại tình phải mất toàn bộ tài sản hoặc không được nhận bất kỳ phần tài sản nào sẽ không được Tòa án công nhận.

Thứ hai, đối với nội dung “người ngoại tình không được quyền nuôi con”, đây cũng là điều khoản không có giá trị pháp lý. Quyền trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn không phải là quyền mà cha mẹ được tự ý thỏa thuận để tước bỏ của nhau từ trước. Khi giải quyết tranh chấp, Tòa án sẽ căn cứ vào quyền và lợi ích tốt nhất của người con để quyết định giao con cho ai trực tiếp nuôi dưỡng. Một người có hành vi ngoại tình không đồng nghĩa với việc họ không đủ điều kiện chăm sóc, giáo dục con. 

Do đó, việc cam kết trước rằng người ngoại tình sẽ đương nhiên mất quyền nuôi con là trái với nguyên tắc bảo vệ quyền lợi của trẻ em và không có giá trị bắt buộc đối với Tòa án.

Thứ ba, nội dung yêu cầu người vi phạm “tự nguyện ra đi trong im lặng”, không được khiếu nại, tranh chấp hoặc yêu cầu giải quyết quyền lợi của mình cũng không được pháp luật thừa nhận. Mọi cá nhân đều có quyền khởi kiện, quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Quyền này được pháp luật bảo đảm và không thể bị từ bỏ hoặc bị tước bỏ thông qua một bản cam kết dân sự.

Tóm lại, bản cam kết với nội dung “nếu một trong 2 bên ngoại tình bị phát hiện phải ra đi tay trắng, không được quyền nuôi con, và tự nguyện ra đi trong im lặng” không có giá trị pháp lý để buộc một bên phải thực hiện. 

Nếu phát sinh ly hôn hoặc tranh chấp, việc phân chia tài sản, giải quyết quyền nuôi con và các quyền, nghĩa vụ khác vẫn phải được thực hiện theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình, không phụ thuộc vào những điều khoản trái pháp luật mà các bên đã tự thỏa thuận trước đó. 

Duy Phách