Đội tuyển Việt Nam khủng hoảng trung phong

"Có bóng khó, cứ chuyền... Xuân Son", một thành viên đội tuyển Việt Nam tiết lộ lời dặn nửa đùa nửa thật của HLV Kim Sang-sik tại AFF Cup 2024. 

Xuân Son chỉ cần 4 trận đấu trọn vẹn tại AFF Cup để đoạt ngôi vua phá lưới và cầu thủ xuất sắc nhất giải. Chân sút người Brazil đã một tay nâng đỡ đội tuyển Việt Nam, nhờ sức mạnh, tốc độ, khả năng dứt điểm thượng hạng. 

Xuân Son nghỉ hết năm 2025 để điều trị

ẢNH: MINH TÚ

Nhờ Xuân Son, cách chơi của đội tuyển quốc gia cũng trở nên đơn giản hơn: phòng ngự chắc chắn, chuyển đổi trạng thái nhanh, chuyền bóng vượt tuyến để Xuân Son xoay xở. Với thể hình và khối cơ bắp dày, Xuân Son có thể đỡ bóng, làm tường cho tuyến hai, độc lập tác chiến với hậu vệ. Nhờ vậy, những đường chuyền dài từ hàng thủ trở thành "vũ khí" sắc lẹm, hóa giải nhiều hàng thủ cứng cựa ở Đông Nam Á bên phía Indonesia hay Thái Lan.

Dù vậy, khi không có Xuân Son, lối đánh phản công nhanh, chuyền dài vượt tuyến của đội tuyển Việt Nam bị vô hiệu hóa. Ở trận thua Malaysia (0-4 hồi tháng 6) tại vòng loại Asian Cup 2027, HLV Kim Sang-sik bố trí đội hình 3-4-3, nhưng không có tiền đạo cắm thuần túy, mà chỉ gồm các mũi tấn công nhỏ người. Song, đội vẫn chơi bóng dài... như thể vẫn còn Xuân Son ở đây. Bởi vậy, không khó để các trung vệ cao to của Malaysia hóa giải. 

Tìm được mẫu tiền đạo như Xuân Son khó hơn... lên trời. HLV Kim Sang-sik đã thử nhiều phương án, như trọng dụng lại Tiến Linh, đá sơ đồ không tiền đạo, thử nghiệm tiền đạo trẻ... nhưng đều chưa hiệu quả. Khi Xuân Son chưa hẹn ngày tái xuất, ông Kim cần giải pháp mới. Đó là thay đổi triết lý, củng cố các phòng tuyến khác... để đội tuyển Việt Nam giữ trận địa. 

Lời gợi ý từ người tiền nhiệm

Để cách tân đội tuyển Việt Nam, HLV Kim Sang-sik có thể tham khảo từ người tiền nhiệm Park Hang-seo. 

Tại Asian Cup 2019, đội tuyển Việt Nam từng vào tới tứ kết, có trận đấu sòng phẳng với Nhật Bản, dù không có một tiền đạo thuần túy nào. Khi ấy, Anh Đức mới chia tay tuyển, Tiến Linh còn trẻ... buộc ông Park phải dùng phương án táo bạo: sử dụng Công Phượng trong vai trò "tiền đạo ảo".

Công Phượng từng sắm vai trung phong ở đội tuyển Việt Nam

ẢNH: MINH TÚ

Về lý thuyết, Công Phượng đá cao nhất trên hàng công, nhưng anh đóng vai trò rê dắt, quấy phá đối thủ, mở đường cho các đồng đội phía sau băng lên. Sự linh hoạt về vị trí, cùng kỹ năng dứt điểm tốt của Công Phượng là chất xúc tác giúp lối chơi của đội tuyển Việt Nam biến hóa và đa dạng. Đó cũng là giải đấu ấn tượng cuối cùng của Công Phượng. Sau đó, anh sa sút, đánh mất vị trí vào tay Tiến Linh.

Không cần tiền đạo xuất chúng, HLV Park Hang-seo vẫn nhào nặn tập thể đội tuyển Việt Nam khó bị đánh bại. Bởi, ông Park đã xây dựng thành công một tập thể với triết lý kỷ luật, thực dụng với đấu pháp rõ ràng. 

Hàng thủ ba người được củng cố chặt chẽ, hai cánh lên công về thủ miệt mài, còn tuyến giữa kết hợp giữa sức chiến đấu và sáng tạo. Khi ấy, tiền đạo chỉ đơn thuần là miếng ghép để hoàn tất khâu cuối cùng: dứt điểm. 

Đó là "kim chỉ nam" cho đội tuyển Việt Nam. Không thể trông đợi có một mẫu tiền đạo "ngoại hạng" như Xuân Son, mà trước tiên cần hệ thống chơi bóng ổn định và kiểm soát tốt. 

Tuy nhiên, những nhân tố thời ông Park đến giờ hầu hết đã xuống phong độ, còn lứa kế thừa lại không sánh được về trình độ. Bởi vậy, khi vắng một cầu thủ làm hết mọi việc như Xuân Son, hệ thống đội tuyển Việt Nam bộc lộ nhiều nhược điểm. 

Đội tuyển Việt Nam cần củng cố tuyến giữa

ẢNH: NGỌC LINH

HLV Kim Sang-sik vẫn liên tục chắt lọc nhân tố mới từ sân chơi V-League. Vẫn có những ánh sáng le lói từ Đình Triệu, Ngọc Tân, Ngọc Quang hay Hai Long... nhưng đều không bền vững. Lúc này, đầu tư vào lứa trẻ (thế hệ U.23) là phương án tốt nhất. 

"Cài răng lược" lứa mới và lứa cũ sẽ giúp đội tuyển Việt Nam có sức cạnh tranh và đa dạng hơn. Song, HLV ở cấp đội tuyển chỉ có thể lựa chọn đấu pháp phù hợp với cầu thủ. Còn năng lực cầu thủ đến đâu lại không phải chuyện của ông Kim Sang-sik.

Cảm hứng từ AFF Cup và Xuân Son đã qua đi, để lại đội tuyển Việt Nam với bộn bề nỗi lo. Một cuộc "cách mạng" cần được tiến hành, nhưng cần những cái chung tay, thay vì để thầy Kim đơn độc. 

Theo Hồng Nam / Thanh niên

https://thanhnien.vn/doi-tuyen-viet-nam-xuan-son-moi-o-dau-thay-kim-dang-do-mat-kiem-tim-185250903110235655.htm