Nhiều năm sau bê bối tấn công tình dục, Viện Hàn lâm Thụy Điển - cơ quan uy tín đứng sau giải Nobel Văn học danh giá - cam kết “đổi mới”, mở rộng tầm nhìn của giải thưởng.

Tạp chí The New Republic (Mỹ) nhận định vấn đề tác giả nữ vẫn là chuyện gây chú ý. Với làn sóng nữ quyền hay phong trào đấu tranh đòi quyền bình đẳng suốt những năm qua, trên thực tế là trong lịch sử chỉ mới có 16 phụ nữ đoạt giải Nobel Văn học. Hai gương mặt gần đây nhất là nhà văn Olga Tokarczuk của Ba Lan (năm 2018) và nhà thơ Louise Glück của Mỹ (năm 2020). Trước đó, những người thắng giải là nữ giới bao gồm: Selma Lagerlof (năm 1909), Grazia Deledda (năm 1926), Sigrid Undset (năm 1928), Pearl Buck (năm 1938), Gabriela Mistral (năm 1945), Nelly Sachs, (năm 1966), Nadine Gordimer (năm 1991), Toni Morriso (năm 1993), Wislawa Szymborska (năm 1996), Elfriede Jelinek (năm 2004), Doris Lessing (năm 2007), Herta Muller (năm 2009), Alice Munro (năm 2013) và Svetlana Alexievich (năm 2015).

Lễ trao giải Nobel Văn học 2021 sẽ diễn ra vào lúc 18 giờ ngày 7.10 (giờ Việt Nam) với giải thưởng trị giá 10 triệu krona (khoảng 26 tỉ đồng) NOBEL PRIZE ORGANIZATION

Bên cạnh đó, mặc dù Viện Hàn lâm Thụy Điển đã đưa ra lời hứa sẽ “nhìn ra khắp thế giới” sau nhiều chỉ trích vì có quan điểm nặng tính “Âu tâm” trong văn học, dường như chuyện chưa hẳn chấm dứt. 7 trong số 10 người đoạt giải Nobel gần đây nhất đến từ châu Âu, còn nhà văn da màu gần đây nhất đoạt Nobel đến từ châu Phi là nhà văn người Nigeria Wole Soyinka năm 1986. Đến nay, chỉ có 3 tác giả người da màu đoạt giải Nobel Văn học, chiếm 18,75%, theo tiến sĩ Antentor Othrell Hinton thuộc Trường Đại học bang Winston-Salem (Mỹ).

Chủ tịch Ủy ban Nobel, ông Anders Olsson, mới đây khẳng định với The New Republic rằng giải Nobel Văn học đang trong quá trình chuyển đổi, với trọng tâm là đưa giải thưởng mang tính toàn cầu. Ông Anders Olsson cho biết: “Thiết nghĩ, Viện Hàn lâm Thụy Điển đã mượn khủng hoảng để đổi mới tổ chức. Khủng hoảng cũng có mặt tốt”. Theo Chủ tịch Ủy ban Nobel, từ tháng 1.2022, ủy ban sẽ có thêm nhiều chuyên gia ngôn ngữ ở khu vực châu Á và châu Phi để đi sâu nghiên cứu. “Đó sẽ là sự thay đổi rất thú vị, giúp mở rộng kiến thức và định hướng của chúng tôi về văn học thế giới. Chúng tôi đã thảo luận về vấn đề này một thời gian, nhưng tất nhiên vẫn cần thêm thời gian. Chúng tôi cũng có hai thành viên mới là nữ và bất ngờ trước cách đọc văn học thế giới của họ”.

Chủ tịch Ủy ban Nobel, ông Anders Olsson, cho biết giải Nobel Văn học đang trong quá trình chuyển đổi GI

Các giải Nobel khác không quá chú trọng đến tính phổ quát địa lý. Song với Nobel Văn học thì khác, vì quốc gia nào trên thế giới cũng có thể cho ra đời những tác phẩm văn học xuất sắc. Thế nhưng tính phổ quát không chỉ có nghĩa là phạm vi địa lý, mà liên quan đến tiềm năng và sức mạnh của văn học, giúp tiếp cận tất cả độc giả trên thế giới. Bàn về tác giả nào sẽ được xướng tên vào ngày 7.10, thay vì chọn những cái tên đình đám, trang Persia Digest lại cho rằng người chiến thắng có thể là một nhà văn hoàn toàn vắng mặt trong danh sách của nhà cái. Trang này dẫn ví dụ vào năm 2014, người đoạt giải Nobel Văn học là nhà văn Pháp Patrick Modiano đã không có tên trong bất kỳ sàn cá cược nào. Trang Persia Digest đang trông đợi chủ nhân Nobel Văn học 2021 sẽ gây bất ngờ cho thế giới.

Lễ trao giải Nobel Văn học 2021 sẽ diễn ra vào lúc 18 giờ ngày 7.10 (giờ Việt Nam) với giải thưởng trị giá 10 triệu krona (khoảng 26 tỉ đồng). Theo The New York Times, tương tự nhiều sự kiện khác, Nobel cũng phải điều chỉnh cho phù hợp với tình hình dịch Covid-19. Lễ trao giải năm nay là sự kết hợp các sự kiện được tổ chức cả trực tiếp và qua màn ảnh. Ban tổ chức cho biết những người đoạt giải sẽ nhận được huy chương và giấy chứng nhận tại quê nhà vào tháng 12.

Theo Huệ Bình/ Thanh Niên

https://thanhnien.vn/nobel-van-hoc-lot-xac-sau-be-boi-tinh-duc-post1387673.html